‘Meer en betere fiscale steun voor jonge boeren nodig’

‘Jonge ondernemers hebben rond bedrijfsovername vaak gigantische problemen met liquiditeit, omdat ze geen afschrijvingen hebben’, zegt De Vries. De melkveehouder uit het Groningse Niekerk is sinds een halfjaar bestuurder bij de belangenbehartiger van jonge boeren en is sindsdien druk bezig met bewustwording rondom het thema bedrijfsovername.

De Vries bepleit het vergroten en versoepelen van de regelingen die er zijn om jonge agrarisch ondernemers tegemoet te komen in de jaren voorafgaand en volgend op bedrijfsovername. ‘De vestigingssteun is een mooie regeling waar we heel blij mee zijn, al mag het bedrag van 80.000 euro best wat hoger.’

Maar waar De Vries zich echt over verbaast, is dat deze regeling is belast. ‘Dat levert soms schrijnende situaties op. Er zijn gevallen waarbij mensen 80.000 euro vestigingssteun krijgen en daardoor 40.000 euro meer belasting moeten betalen. Dan schiet je volgens mij het doel voorbij. Begin er eens mee om die regeling belastingvrij te maken.’

MIA en Vamil

Andere mooie instrumenten zijn volgens De Vries de regelingen Milieu-investeringsaftrek (MIA) en de Willekeurige afschrijving milieu-investeringen (Vamil). Voor deze regelingen pleit NAJK overigens wel voor uitbreiding en betere toegankelijkheid.

Het budget voor de MIA bedraagt momenteel 135 miljoen euro, dat van de Vamil 20 miljoen euro. ‘Hoog dat bedrag op naar 400 miljoen of misschien wel 500 miljoen euro’, stelt De Vries. ‘Met alle vergroenings- en dierwaardigheidsinvesteringen waar we de komende jaren voor komen te staan, is dat ook wel nodig.’

IDL-Light

De ideeën van de NAJK-bestuurder beperken zich niet tot de hierboven genoemde regelingen. Ook een uitbreiding van het Investeringsfonds Duurzame Landbouw (IDL) ziet De Vries als een mogelijkheid. ‘IDL light’, zoals hij zelf omschrijft. ‘Ik denk dat daar in Den Haag ook wel draagvlak voor is. Het zou wat mij betreft geen afzwakking van de eisen inhouden, maar het zou wel de toegankelijkheid vergroten.’

De Vries denkt daarbij bijvoorbeeld aan ‘minder vinkjes’ waar je als ondernemer aan moet voldoen. ‘Of langere aflossingstermijnen. Na een bedrijfsovername heb je als jonge boer of tuinder vaak last van een tekort aan liquide middelen. De overnamesom is in feite geld dat je aan het bedrijf onttrekt zonder dat het ten goede komt aan de exploitatie. Daarom zijn dit soort regelingen en fondsen zo broodnodig. Alles wat we de komende jaren doormaken als sector, zit in die hoek.’

Om de transitie van de landbouwsector goed door te komen als ondernemer, is het voor de belangenbehartiger van jonge boeren en tuinders van belang dat er voldoende financieringsmogelijkheden zijn. Subsidies zijn daarbij een belangrijk middel, maar het is eveneens zaak om behalve publiek ook privaat geld op het boerenerf te krijgen.

Lees ook: Fondsen vaker aan tafel bij financiering landbouwbedrijven

Het is volgens De Vries geen goede zaak dat dit momenteel vooral via banken verloopt. Hij bepleit een terugkeer van de zogeheten Tante Agaath-regeling, die tussen 1996 en 2013 bestond. Kortweg gezegd zorgde die regeling ervoor dat particulieren geld konden lenen aan een startende ondernemer. In ruil daarvoor kregen zij een speciale heffingskorting in de inkomstenbelasting en soms een vrijstelling of gunstige behandeling in box 3.

‘Zo’n regeling is natuurlijk best interessant’, zegt de NAJK-bestuurder. ‘Daarmee kun je er voor zorgen dat er voldoende geld komt bij jonge boeren en tuinders. Wij hoeven heus niet te zwemmen in het geld, maar moeten wel investeringen kunnen doen. Een Lely Sphere of een meststripper is al gauw een investering van meer dan een ton.’

Het mag duidelijk zijn: jonge ondernemers hebben financiële ondersteuning nodig, gefaciliteerd door de overheid. Zeker bezien in het licht van de brief van landbouwminister Jaimi van Essen van vrijdag 26 juni. De Vries: ‘Ruimhartige financiële steun is noodzakelijk om ook maar een begin van succes van de kabinetsplannen mogelijk te maken.’

Grondmobiliteit

Ten slotte is het volgens de NAJK’er van belang dat fiscale regelingen die aan grond zijn gebonden in ieder geval worden behouden tot en met 2035. ‘Alles wat grondmobiliteit moeilijk maakt, gaat ten koste van gebiedsprocessen en van bedrijfsovername.’

De Vries zegt ervan te balen dat de landbouwvrijstelling en de cultuurgrondvrijstelling een negatieve evaluatie hebben gehad. ‘Voor jonge boeren en voor de afronding van gebiedsprocessen is het van groot belang dat dit soort regelingen in de benen wordt gehouden. Anders is de jonge boer of tuinder wederom de sjaak.’