Energieopslag op het erf: kans of risico voor ondernemers?

Wie plannen heeft om uit te breiden of verder te verduurzamen, loopt regelmatig tegen beperkingen van het stroomnet aan. Daardoor groeit de belangstelling voor energieopslagsystemen (EOS). Waar een batterij op het erf een paar jaar geleden nog uitzonderlijk was, onderzoeken steeds meer ondernemers of energieopslag kan bijdragen aan hun bedrijfsvoering. Maar wat is een EOS precies? Wanneer is het interessant? En welke risico's en aandachtspunten horen erbij?

Agrariërs worden steeds afhankelijker van elektriciteit. Bij melkveehouders gaat het om melkrobots, melkkoeling, ventilatie en mestverwerking. In de pluimvee- en varkenshouderij zijn ventilatie- en klimaatsystemen cruciaal voor het dierenwelzijn. Akkerbouwers gebruiken steeds meer stroom voor bewaring, droging, koeling en sortering. Fruittelers hebben te maken met een hoge energievraag tijdens oogst- en bewaarseizoenen.

‘Een paar jaar geleden gingen gesprekken vooral over energiebesparing en zonnepanelen’, vertelt accountmanager Martijn Faber van LTO Verzekeringen. ‘Nu kijken ondernemers veel verder. Ze willen weten hoe hun energievoorziening er over tien of twintig jaar uitziet en welke investeringen daarbij passen.’

Een EOS is een installatie die elektriciteit tijdelijk opslaat. Meestal gaat het om batterijsystemen met lithium-ionaccu's. Overtollige elektriciteit, bijvoorbeeld afkomstig van zonnepanelen, wordt opgeslagen in de batterij. Het systeem houdt vervolgens continu de temperatuur, spanning, laadstatus en veiligheid in de gaten. Op momenten dat de energievraag toeneemt of elektriciteit duurder is, kan de opgeslagen energie weer worden gebruikt.

Veel moderne systemen reageren automatisch op veranderingen in het energieverbruik, piekbelasting, dynamische energieprijzen of beperkingen op het elektriciteitsnet.

Verschillende ontwikkelingen maken een EOS voor steeds meer bedrijven interessant. De groei van zonne-energie zorgt ervoor dat bedrijven vaker meer stroom opwekken dan ze direct gebruiken. Tegelijkertijd bouwen netbeheerders het elektriciteitsnet niet overal even snel uit als de vraag groeit. Ook stijgende energieprijzen, de afbouw van de salderingsregeling en de verdere elektrificatie van apparatuur spelen een rol.

Interessante voordelen

Voor agrariërs kunnen de voordelen daardoor interessant zijn: beter gebruikmaken van zelf opgewekte zonne-energie; energiekosten beperken door slimmer om te gaan met piekmomenten; minder afhankelijk worden van het elektriciteitsnet; ondersteuning van kritische processen bij stroomuitval en meer flexibiliteit bij uitbreiding of elektrificatie.

‘Steeds vaker zien we dat ondernemers energieopslag meenemen in hun toekomstplannen’, zegt commercieel manager Remy Kruize van LTO Verzekeringen. ‘Niet omdat ze per se een batterij willen, maar omdat ze zoeken naar oplossingen om hun bedrijf verder te ontwikkelen.’

De ene batterijtoepassing is de andere niet. De meerwaarde hangt sterk af van het type bedrijf. Bij melkveehouders draait het om de opvang van pieken door melkrobots, koeling en ventilatie. Akkerbouwers en fruittelers kijken vaak naar energieopslag in combinatie met bewaarschuren, koelcellen en sorteerlijnen.

Voor pluimvee- en varkenshouders speelt vooral bedrijfszekerheid een belangrijke rol. Uitval van ventilatie- of klimaatsystemen kan immers direct gevolgen hebben voor dierenwelzijn en bedrijfscontinuïteit. Voor bedrijven die geen zwaardere netaansluiting kunnen krijgen, kan een EOS bovendien helpen om toch stappen te zetten richting uitbreiding, laadpalen of verdere elektrificatie.

Veiligheid verdient aandacht

Waar veel aandacht uitgaat naar rendement en terugverdientijd, is veiligheid minstens zo belangrijk. Een EOS bevat veel elektrische energie op één locatie. Bij beschadiging, oververhitting of technische defecten kan een batterij in brand raken. In uitzonderlijke gevallen kan sprake zijn van een thermal runaway: een kettingreactie waarbij een batterij zichzelf steeds verder opwarmt en brand of zelfs explosie kan ontstaan. Daarnaast zijn er elektrische risico's zoals kortsluiting, elektrocutie en vlamboogvorming. Bij batterijbranden kunnen bovendien schadelijke gassen vrijkomen.

‘Nieuwe techniek biedt veel kansen’, zegt Gerard Schepers, accountmanager bij LTO Verzekeringen. ‘Maar uiteindelijk wil iedere ondernemer vooral voorkomen dat er problemen ontstaan.’

Technisch gezien spelen een batterijmanagementsysteem, temperatuurmonitoring, automatische uitschakeling, branddetectie en overspanningsbeveiliging een belangrijke rol bij een EOS. Ook de locatie van het systeem vraagt aandacht. Denk aan voldoende afstand tot gebouwen, een veilige opstellingsruimte, ventilatie en bereikbaarheid voor hulpdiensten. Daarnaast blijven onderhoud en inspecties essentieel.

Bij de aanschaf van een EOS kijken ondernemers vaak naar techniek, capaciteit en opbrengst. Toch is het verstandig om ook de verzekeringsaspecten vroegtijdig mee te nemen.

Verzekeren begint voor de investering

‘We zien regelmatig dat ondernemers eerst investeren en daarna pas kijken wat dit betekent voor de verzekering’, zegt Faber. ‘Ons advies is juist om dat vooraf te bespreken. Dan weet je welke aandachtspunten er zijn en voorkom je verrassingen achteraf.’

Dat is onder meer belangrijk omdat verzekeraars, gemeenten en veiligheidsregio's aanvullende eisen kunnen stellen. Ook bestaande keuringen en inspecties kunnen een rol spelen. Denk bijvoorbeeld aan Scope 10-inspecties, SCIOS-keuringen, brandveiligheidsbeoordelingen of verzekeringsinspecties. Daarnaast gelden verschillende normen en richtlijnen voor elektrische installaties en batterijopslag. Een goede voorbereiding voorkomt dat hier later knelpunten ontstaan.

Energieopslag kan interessant zijn wanneer ondernemers veel eigen stroom opwekken, het elektriciteitsnet beperkingen oplegt of de energiebehoefte verder groeit. Tegelijk vraagt een EOS om een zorgvuldige afweging. Niet alleen technisch en financieel, maar ook op het gebied van veiligheid, onderhoud en verzekerbaarheid. Wie energieopslag overweegt, doet er daarom goed aan eerst overzicht te creëren. Wat zijn de plannen voor het bedrijf? Welke rol speelt energie daarin? Pas wanneer dat duidelijk is, ontstaat een goede basis voor een toekomstbestendige investering.

Meer weten? Neem contact op
Een energieopslagsysteem brengt nieuwe aandachtspunten met zich mee op het gebied van veiligheid, onderhoud en verzekerbaarheid. Een goed ontwerp, een professionele installatie en preventiemaatregelen zijn minstens zo belangrijk als het verwachte rendement. Door deze aspecten vanaf het begin mee te nemen in de plannen, kunnen risico's worden beperkt. De adviseurs van LTO Verzekeringen zijn bereikbaar via 023-5201516 en info@ltoverzekeringen.nl of laat uw gegevens achter via ltoverzekeringen.nl/verzekeringscheck en wij nemen contact met u op.