Van Essen rekent nog op meerderheid voor stikstofaanpak

De minderheidscoalitie van D66, VVD en CDA heeft voor de stikstofplannen steun nodig van enkele oppositiepartijen. PRO en Volt hebben hun steun aan de plannen toegezegd. Dat zou voldoende zijn voor een meerderheid in de Eerste en Tweede Kamer. Voorwaarde voor deze partijen is dat de plannen niet worden afgezwakt. De eerdere plannen zijn nu uitgewerkt in een wetsvoorstel en een ontwerpprogramma en dat is een nieuw ijkmoment voor het kabinet.

Heeft u de garantie dat Pro deze uitwerking steunt?

‘Garanties krijg je bij de MediaMarkt. Maar ik heb dat vertrouwen. Deze wijzigingen zijn geen afzwakkingen. Ik heb de afgelopen weken met heel veel partijen gesproken - Bouwend Nederland, VNO, bioboeren, Natuur & Milieu, Natuurmonumenten en ook met PRO - en hen meegenomen in de stappen die we gaan zetten. De balans tussen verduurzaming voor boeren en vooruitgang voor Nederland hebben we in de gesprekken weten te behouden. ‘

U heeft gezegd dat u voor de plannen zoekt naar brede steun in de Tweede Kamer? Krijgt u die hierbij?

‘Eerst is het belangrijk dat de politieke meerderheid die we hebben behouden blijft, maar tegelijkertijd blijven we kijken naar andere partijen. Ik heb afgelopen week nog contact gehad met Pieter Grinwis van ChristenUnie en ben van plan dat de komende dagen ook met andere Kamerleden te doen, want een minderheidskabinet moet daar altijd naar streven.’

Is de route met steun van rechtse oppositiepartijen nu afgesloten?

‘Ik denk dat een partij als JA21 heel goed kan leven met wat er ligt op het gebied van grondgebondenheid, zonering en provinciale mogelijkheden. Voor BBB is dat anders, want die zaten er scherper in.’

U heeft de afgelopen weken veel gesproken met LTO en NAJK. Hoe kijkt u naar hun reactie?

‘Laat ik vooropstellen dat we nooit om instemming hebben gevraagd van LTO en NAJK. Dit is een aanpak van het kabinet. We onderhandelen niet, maar we willen voorstellen van deze partijen verwerken waar dat kan. Ik denk niet dat ze nu de polonaise lopen, maar ze zien dat praten loont, terwijl we de doelen wel halen.’

Welke verbeterpunten zijn doorgevoerd na gesprekken met NAJK en LTO?

‘We hebben de invoeringsdatum van de Rekenkundige Ondergrens (RKO) vervroegd naar 1 juli 2027. Dat is belangrijk voor boeren en woningbouwprojecten, zodat ze op 1 juli verder kunnen. Dat kan omdat we zoneringsregels in deze brief hebben gezet.
Ook hebben we de GVE-norm van anderhalf in de zone op gebiedsniveau gezet, zodat boeren kunnen samenwerken aan een oplossing. Als dat niet voldoet, borgen we het alsnog op ondernemersniveau.
Daarnaast werken we in ondersteuningsbrieven concrete data en subsidies uit voor stalmaatregelen, extensivering en een ophoging en verdubbeling van de subsidieregelingen MIA/VAMIL, op verzoek van de NAJK.’

Stapt u nu af van het zoneringsbeleid met 1000 of 500 meter voor de meest kwetsbare natuur?

‘Zeker niet. De zonering is echt de motor van onze aanpak en de motor om vergunningverlening weer overeind te krijgen. We komen met duidelijke normen voor zonering, maar we geven het gebied ook de ruimte om met een eigen aanpak te komen binnen de regels van onze Kamerbrief. Uiteindelijk moet die aanpak er wel voor zorgen dat we de doelen halen.‘

Blijft het juridisch advies van de landsadvocaat onverminderd positief?

‘Dit is altijd een hoeksteen voor ons geweest. Met duidelijke juridische regels in de zonering en ruimte voor het gebiedsproces vervullen we nog steeds wat gevraagd is.’

Hoe gaat de stikstofaanpak nu verder?

‘Dit is niet het eindstation, maar de komende tijd komen we met meer wetgeving, meer ondersteuning en meer uitwerking van de plannen. Dat doen we om voor boer, natuur en bouw weer te zorgen dat dit land van het slot af komt. Laat me benadrukken dat deze Kamerbrief een hele belangrijke stap is: het vastleggen van alles wat we op 26 juni hebben uitgezet in een wet en programma om woningen te bouwen, boeren nieuwe stallen en bedrijfsontwikkeling te bieden en de natuur te herstellen.’