BBB kraakt stikstofplannen kabinet: ‘Boeren worden failliet geregeerd’

‘Er wordt gedaan alsof er is geluisterd naar boeren. Het kabinet is en blijft echter knetterdoof voor de onderbouwingen en de argumenten die boeren en experts hebben gegeven om de plannen niet op deze manier door te voeren’, luidt het oordeel van BBB.

Het stoort de partij dat het kabinet het voorstel van de Landbouw Alliantie van tafel heeft geveegd zonder er inhoudelijk op in te gaan. Verder betwijfelt zij of het beleid de vergunningverlening op gang gaat brengen. Daarbij verwijst de fractie ook naar kritische reacties van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL), stikstofdeskundigen als Wouter de Heij en stichting Stikstofclaim.

Opgezadeld met ‘onhaalbare doelen’

De oppositiepartij vindt dat het kabinet veehouders opzadelt met onhaalbare doelen en opdrachten, bijvoorbeeld met de norm voor de melkveehouderij van 0,164 kilo ammoniak per fosfaatrecht. Verder heeft de partij van fractievoorzitter Henk Vermeer kritiek op de grootvee-eenheden(GVE)-norm en de zonering.

‘Onze boeren worden simpelweg failliet geregeerd’, stelt BBB. ‘En vergeet niet: zelfs al zou een boer alle peperdure maatregelen wel willen nemen, dan mag het vaak niet eens. Want voor bijna al die aanpassingen heb je een natuurvergunning nodig. En die vergunningen zitten muurvast. De ammoniaknorm wordt de doodsteek voor vele bedrijven.’

BBB voerde, met steun van JA21 en SGP, de druk om de stikstofplannen voor boeren beter te maken flink op. De rechtse partijen stelden dat als een van de voorwaarden voor steun aan het belastingplan van het kabinet. Het kabinet ging niet in op dit aanbod.

‘Menens met natuurherstel’

PRO blijft achter de verder uitgewerkte stikstofplannen van landbouwminister Jaimi van Essen (D66) staan. Dat laat landbouwwoordvoerder Laura Bromet van de grootste linkse oppositiepartij weten op het platform Bluesky. ‘Het is deze minister menens met natuurherstel en de verduurzaming van de landbouw’, concludeert ze na het lezen van de brief die de bewindsman dinsdag naar de Tweede Kamer stuurde. ‘De ingrijpende plannen heeft hij overeind gehouden. Goed werk. Na jarenlang praten eindelijk actie!’

Lees ook: Van Essen rekent nog op meerderheid voor stikstofaanpak

PRO sprak eerder steun uit voor de contouren van het stikstofbeleid die Van Essen schetste. Maar de partij wilde wel de garantie dat de plannen in de nadere uitwerking niet zouden worden afgezwakt. Ondanks druk vanuit de boerensector is dat niet gebeurd, stelt Bromet vast. Met PRO erbij is Van Essen verzekerd van voldoende parlementaire steun voor zijn plannen.

‘Wel goed geluisterd’

Kamerlid Jan Arie Koorevaar van coalitiepartij CDA is positiever. ‘De brief en het wetsvoorstel bevatten belangrijke verbetervoorstellen’, zegt hij in een reactie. ‘Er is goed geluisterd naar de boeren, lokale overheden en maatschappelijke partijen. Want alleen met de praktijk aan tafel ontstaat er draagvlak. De eerste stappen zijn gezet om het beleid beter aan te laten sluiten op de praktijk in de gebieden en op het boerenerf.’

Koorevaar denkt dat de koers voor bedrijven die door willen gaan op de lange termijn steeds duidelijker wordt. ‘Maar we zijn er nog niet. Er is ruimte om dit de komende periode samen met sectorpartijen verder uit te werken. Het is goed dat de minister daar de tijd voor neemt.’

Ook prijst de CDA’er de gekozen werkwijze voor zonering. ‘Het kabinet hinkt niet langer op twee gedachten, maar kiest duidelijk voor een gebiedsgerichte aanpak in plaats van one-size-fits-all. Provincies, natuurorganisaties en boeren krijgen tot begin 2028 de tijd om samen een eigen gebiedsplan te maken.’

‘Er zijn stappen gezet, maar er is nog werk te doen’, besluit Koorevaar. ‘Boeren hebben een concreet tijdspad, een volledig gevulde gereedschapskist en heldere randvoorwaarden nodig om aan de slag te kunnen. Vakmanschap mag meer aandacht krijgen voor zowel boeren als boswachters. De vertaling naar de praktijk moet concreter en sneller.’