Stikstofclaim: nog geen zicht op legalisatie PAS-melders

Volgens stichting Stikstofclaim wachten ongeveer 2.600 PAS-melders en een onbekend aantal interimmers nog altijd op rechtszekerheid. De nieuwe plannen bevatten volgens de stichting geen concrete maatregelen waarmee deze ondernemers op korte termijn duidelijkheid krijgen.

Daarmee doelt stichting Stikstofclaim onder meer op de rekenkundige ondergrens die Van Essen op 1 juli 2027 wil laten ingaan. De hoogte en de voorwaarden daarvan moeten nog worden vastgesteld. Daardoor is volgens de stichting nog niet duidelijk welke PAS-melders en interimmers hiermee daadwerkelijk worden geholpen.

Geen rechtszekerheid

‘Boeren wachten al zeven jaar op een oplossing. In plaats van rechtszekerheid krijgen zij opnieuw plannen, aanvullende voorwaarden en onzekerheid over hun toekomst”, stelt stichting Stikstofclaim.

De rekenkundige ondergrens moet het mogelijk maken dat activiteiten met een lage stikstofemissie geen natuurvergunning meer nodig hebben. Daarnaast wordt er gewerkt aan een referentiemoment voor PAS-melders waardoor vergunningverlening mogelijk moet worden. Stichting Stikstofclaim vreest dat de juridische uitwerking daarvan opnieuw tot juridische procedures zal leiden.

Volg de laatste ontwikkelingen rond de stikstofaanpak op onze overzichtspagina

De stichting is ook kritisch op de voorgestelde aanpak in de zonering. Van Essen werkt aan rijksregels waarop de provincies hun gebiedsplannen moeten afstemmen. Genoemd worden onder meer normen van 1,5 grootvee-eenheid per hectare en maximaal 170 kilo stikstof per hectare. Volgens stichting Stikstofclaim is onvoldoende duidelijk of bedrijven daarmee een economisch rendabel verdienmodel kunnen opbouwen.

Kort geding mestnormen

Los van de stikstofplannen dreigt stichting Stikstofclaim met een kort geding tegen Van Essen over de mestnormen voor melkvee en jongvee. Volgens de stichting zijn die normen verouderd, terwijl boeren wel boetes of strafrechtelijke vervolging kunnen riskeren als zij meer dieren houden dan waarvoor ze fosfaatrechten hebben.

De Commissie van Deskundigen Meststoffenwet adviseerde in 2025 al om de normen aan te passen, stelt de stichting. Voor verschillende andere diersoorten is dat gebeurd, maar voor melkvee en jongvee nog niet.

Stichting Stikstofclaim heeft de minister zeven dagen gegeven om toe te zeggen dat de normen uiterlijk eind 2026 worden aangepast en dat handhaving op basis van de huidige normen tot die tijd wordt opgeschort. Gebeurt dat niet, dan begint de stichting een kort geding. Volgens stichting Stikstofclaim mogen boeren niet worden bestraft op basis van cijfers waarvan de overheid weet dat ze achterhaald zijn.