Kabinet stelt klimaatdoelen glastuinbouw niet bij, ondanks ontbreken randvoorwaarden

Dat meldde minister Stientje van Veldhoven van Klimaat en Groene Groei donderdag aan de Tweede Kamer tijdens een debat over tuinbouw en biotech. De glastuinbouw wil in 2040 klimaatneutraal zijn. Het jaar 2030 fungeert als cruciaal tussentijds ijkpunt. In dat jaar moet de CO2-emissie fors gereduceerd zijn.

Uit de meest recente voortgangsrapportages blijkt dat het behalen van de tussendoelen voor 2030 onder zware druk staat. Dit komt onder meer door vertragingen in randvoorwaarden, zoals voldoende netcapaciteit en warmte-infrastructuur. Daardoor hebben tuinders minder mogelijkheden om hun energieverbruik te verduurzamen.

‘Herijking is nodig’

Van Veldhoven erkent dit knelpunt. Zij stelt dat het al te laat is om de complexe infrastructurele investeringen te doen waarmee de knelpunten voor 2030 worden weggenomen. ‘Ook het kabinet heeft gerealiseerd dat herijking nodig is’, zeg ze. ‘We moeten verder vooruitkijken, naar 2040. Zo kunnen we zorgen voor een aanpak die ambitieus is, maar ook haalbaar voor de sector.’

Het kabinet wil de klimaatdoelen niet verlagen, benadrukt de minister. Wel moeten tuinders voldoende tijd en mogelijkheden krijgen om te verduurzamen en een goed inkomen te blijven verdienen. Het kabinet wil bij de Voorjaarsnota van 2027 besluiten hoe de glastuinbouw richting 2040 verder moet verduurzamen en welke maatregelen daarbij horen.

‘Slecht uitvoerbaar en fraudegevoelig’

Veel discussie in de Tweede Kamer richt zich op het kabinetsbesluit uit het voorjaar van 2025 om de glastuinbouw onder te brengen in het Europese emissiehandelssysteem ETS2. Dit besluit stoelde op adviezen van de Nederlandse Emissieautoriteit (NEA) en de Raad van State. Die stelden dat het vooraf vrijstellen van de glastuinbouw binnen het ETS2-kader slecht uitvoerbaar, slecht handhaafbaar en fraudegevoelig zou zijn.

Omdat de invoering van ETS2 kan leiden tot een aanzienlijke lastenstijging voor glastuinders, heeft het kabinet-Schoof in 2025 200 miljoen euro gereserveerd in het Klimaatfonds. Deze middelen zijn expliciet bedoeld als 'zoet' om het 'zuur' van de lastenverhoging op te vangen en om te investeren in randvoorwaarden.

‘Onderzoek uitzonderingspositie’

De Tweede Kamer dringt er via de aangenomen motie-Vlag/Grinwis op aan om alsnog te onderzoeken of de glastuinbouw kan worden uitgezonderd van ETS2. De Wet fiscale klimaatmaatregelen glastuinbouw biedt immers de mogelijkheid om fiscaal onderscheid te maken tussen aardgas voor teeltverwarming en gas voor elektriciteitsopwekking via warmtekrachtkoppeling (wkk).

Lees ook: Kabinet onderzoekt alsnog of glastuinbouw buiten ETS2 kan blijven

Het kabinet voert op dit moment gesprekken met de NEA, de energieleveranciers en de Belastingdienst om te toetsen of er sinds het oorspronkelijke NEA-advies nieuwe inzichten zijn ontstaan. Half december informeert de minister de Tweede Kamer per brief over de uitkomsten. In deze brief wordt eveneens de internationale situatie belicht. België heeft inmiddels gekozen voor een ETS2-opt-in, terwijl de koers in Duitsland nog onzeker is.