Kavelruil bij Nieuwerbrug: vijf partijen, één gezamenlijke puzzel

Oostdam is mede-eigenaar van VLNN Makelaars in Driebergen. Het kantoor richt zich voornamelijk op agrarisch en landelijk vastgoed in het westen en midden van Nederland en op Texel. Zo’n 85 procent van de werkzaamheden is gericht op de agrarische makelaardij, met veel rundveehouderij en akkerbouw en op Texel ook schapenhouderij.

Naast taxaties houdt het kantoor zich bezig met aan- en verkoopbegeleiding, advies bij (minnelijke) onteigening en het rentmeesterschap. Oostdam: ‘Juist bij agrarisch vastgoed spelen vaak meer zaken dan alleen de aankoop of verkoop van grond. Je kijkt naar het hele bedrijf, de ondernemer en naar de mogelijkheden voor de langere termijn.’

Een kans door bedrijfsbeëindiging

Dat was ook het geval bij Nieuwerbrug. Aanleiding was de situatie van een agrariër die zijn grond vanuit zijn bedrijfsgebouw moeilijker kon bereiken nadat een onbewaakte spoorwegovergang enkele jaren geleden werd gesloten. Oostdam adviseerde hem bij de vaststelling van de schadeloosstelling op onteigeningsbasis die daarmee samenhing. ‘Hij gaf op een gegeven moment aan dat hij niet meer prettig op die locatie zat. Voor vrijwel alles moest hij heen en weer rijden. Toen zijn we gaan kijken welke mogelijkheden er in het gebied waren.’

Die mogelijkheid ontstond toen een andere agrariër in de omgeving besloot zijn bedrijf te beëindigen. Er waren bovendien al onderlinge contacten: de zoon van de ondernemer die wilde verplaatsen, werkte een dag per week bij de stoppende boer. Dat zorgde volgens Oostdam voor vertrouwen, waardoor de betrokkenen de tijd kregen om een plan uit te werken. De boerderij van de stoppende boer werd aangekocht onder voorbehoud van het kunnen realiseren van een bredere kavelruil.

Schuiven met 180 hectare

Daarmee begon een puzzel waarbij uiteindelijk vijf partijen en circa 180 hectare grond betrokken werden. De stoppende boer bracht grond in, maar kreeg vanzelfsprekend geen grond terug. De ondernemer zonder goede huiskavel verhuisde naar de locatie van de stoppende boer.

Zijn oorspronkelijke grond kon vervolgens worden verdeeld onder andere agrariërs in het gebied. Ook tussen die bedrijven werd met veldkavels geschoven om er huiskavels van te maken. Oostdam bracht samen met zijn collega's de bestaande en gewenste situatie letterlijk in kaart, met kleuren, arceringen en oppervlaktes. Vervolgens ging hij met de verschillende ondernemers om tafel. ‘Je moet proberen de helikopterview te houden. Natuurlijk heeft iedere ondernemer zijn eigen wensen en ideeën. Daar moet je goed naar luisteren. We hebben verschillende keren opnieuw moeten puzzelen voordat alles op zijn plek viel.’

Omdat de percelen dicht bij elkaar lagen, kon voor de grond één prijs als uitgangspunt worden genomen. Dat hield de kavelruil overzichtelijk. Begin dit jaar passeerden de aktes bij de notaris. Het resultaat is volgens Oostdam niet alleen gunstig voor de betrokken bedrijven. Doordat grond dichter bij de bedrijven ligt en één agrarische locatie is verdwenen, zijn er ook minder landbouwverkeersbewegingen door het dorp Nieuwerbrug.

Voor een makelaar zit de toegevoegde waarde bij zo'n proces volgens Oostdam vooral in het bewaren van overzicht en het bij elkaar brengen van belangen. ‘Transparantie naar alle partijen is ontzettend belangrijk. Zorg dat niemand wordt verrast en luister naar de ideeën die er leven. Als je vervolgens een oplossing kunt vinden waarbij iedere deelnemer erop vooruitgaat, kun je met een kavelruil soms mogelijkheden creëren die bedrijven afzonderlijk niet hadden gehad.’