‘Over Eigenheimers en eenheidsworsten’

Op 31 augustus 2015 verzopen we weer na een extreme bui in de ruime streek, wat resulteerde in gewasschade. Na 1998 gebeurde dat steeds vaker met meer regelmaat door weersextremen door klimaatverandering. Hierover schreef ik een opiniestuk in Trouw. De strekking was dat boeren als eerste schade hebben van klimaatverandering, maar ook CO2-bindende planten telen en oplossingen bieden.

Hierna nodigde Minnesma mij uit, liep ik mee met een klimaatmars en ontmoette ik veel verschillende mensen. Het viel mij op dat de kern van Urgenda bestond uit een groep sterke vrouwen, moeders met zorgen. Mannen hebben vaak een andere soort zorg; zij kijken naar hun blingblingtrekker en andere onzin. Juist de boer moet zorgen voor de kern: zorg voor plant, dier, mens en ecosysteem.

‘Ze was fan van jou, ze had je hoog zitten’, hoorde ik op de uitvaart van Marjan van een aantal die kort bij haar stonden. Hoezo dat? Ik was de eerste gewone gangbare boer die zich achter haar schaarde na het klimaatvonnis van juni 2015. Waarom? Omdat ik zelf gestructureerd kan denken en formuleren, en omdat ik uitga van wat is en wat ik feitelijk waarneem.

Ik ben een non-conformist, zoals zij ook een soort van Eigenheimer was, geen laffe eenheidsworst. Ik laat mij niet meeslepen door sociaal wenselijke groepsdruk. Wijzelf hebben overigens nog best lang Eigenheimers geteeld. Het was een relatief sterk aardappelras met veel meer smaak, maar wel lastiger te schillen en te koken.

Andere boeren, vooral in niet-plantaardige sectoren, diverse boerenhotemetoten en politieke spreekbuizen, vonden het eigenlijk maar niks, Urgenda en dat klimaatverhaal, omdat ze het zelf niet ervaren voor eigen rekening en risico. Naast dat ze een luie, makkelijke, cynische mening hebben en geen echte belangenbehartigers en spreekbuizen zijn, maar valse profeten.

Minnesma en ik waren het niet altijd eens, zoals bij diverse landbouwzaken, maar onze gesprekken waren open en eerlijk. We kunnen elkaar nooit meer iets zeggen, vragen of over van alles en nog wat keuvelen. Ik zal haar missen. Marjan was hoogst intelligent en had een aanstekelijke schaterlach. Ze viel op doordat ze onverstoorbaar oplossingen en verbinding zocht, waar anderen alleen maar polariseren.