Geen eigen fabriek, wel een sleutelrol in de zuivelketen

Eén van die vaste afnemers van Farmel is zuivelonderneming Özgazi in Etten-Leur. Dit familiebedrijf bestaat sinds 1992 en begon ooit met zachte witte kaas, maar is inmiddels uitgegroeid tot een bredere zuivelonderneming. In de fabriek worden vandaag de dag onder meer witte kaas, ayran, kefir, Griekse stijl-yoghurt en Turkse stijl-yoghurt geproduceerd.

‘Binnenkort komen daar ook kashkaval en gesneden kaas bij’, zegt Numan Aktürk, die samen met zijn broer Adem leiding geeft aan het bedrijf dat door hun vader Serif werd opgericht. ‘Op dit moment verwerken wij gemiddeld ongeveer 600 ton melk per dag, maar we hebben de ambitie om verder door te groeien.’

De producten van Özgazi liggen in supermarkten in Nederland, België, Duitsland, Spanje en Portugal, terwijl witte kaas ook zijn weg vindt naar markten buiten Europa, zoals de Verenigde Staten, Australië, Afrika en het Midden-Oosten.

Volgens Aktürk is die ontwikkeling te danken aan voortdurende investeringen in technologie, efficiëntie en productontwikkeling. Özgazi werkt met een aantal verschillende melkstromen, waaronder gangbare melk, weidemelk, biologische melk, VLOG-melk, geitenmelk en schapenmelk.

Betrouwbaar en flexibel

De verschillende melkstromen vragen om een betrouwbare en flexibele aanvoer van melk en daarvoor komt Farmel in beeld. Miedema legt uit dat Farmel zich nadrukkelijk heeft gespecialiseerd in de organisatie van melkstromen, de verbinding tussen melkveehouder en afnemer en de handel in grondstoffen zoals melkpoeder, room, concentraat en boter.

‘Onze kracht zit in het organiseren van de juiste melkstromen, waarbij we flexibiliteit combineren met leveringszekerheid. We werken met vaste afnemers en zorgen dat zij altijd beschikken over de melk die ze nodig hebben – vandaag én op de lange termijn. Doordat wij maatwerk kunnen leveren voor producenten, kunnen wij samen groeien.’

Dat gaat verder dan alleen melk leveren. Farmel denkt mee over groei, flexibiliteit en risicospreiding. Zo wordt een groot deel van de melkbehoefte structureel ingevuld met melk van vaste veehouders, terwijl er tegelijkertijd ruimte blijft om in te spelen op marktontwikkelingen.

Ook voor melkveehouders biedt deze werkwijze voordelen. De melk van aangesloten boeren wordt niet verhandeld op de spotmarkt, maar gaat altijd naar vaste partners. Dat zorgt voor stabiliteit en een solide melkprijs.

Daarnaast biedt Farmel ruimte voor bijvoorbeeld duurzame concepten of specifieke kwaliteitsprogramma’s. Die melkstromen worden niet vanuit aanbod ontwikkeld, maar juist gekoppeld aan concrete vraag vanuit afnemers. ‘We zoeken de juiste boer bij de juiste vraag. Dat maakt het voor veehouders interessant om mee te bewegen met de markt.’

Vraag naar specifieke melkstromen

Melkveehouder Johan Vernooij uit Delwijnen is een van de leveranciers van Farmel. Hij runt samen met zijn familie een melkveebedrijf met ongeveer 150 koeien, die jaarlijks 1,5 miljoen kilo melk leveren, en 70 hectare grond. Sinds anderhalf jaar levert hij melk aan Farmel. Een belangrijke reden voor de overstap was de mogelijkheid om On the way to PlanetProof-melk te leveren. Daarnaast sprak de manier van werken van Farmel hem aan: korte lijnen, direct contact en een platte organisatie.

‘Het gaat niet alleen om de melkprijs, maar ook om bereikbaarheid, duidelijkheid en vertrouwen’, zegt Vernooij. ‘Het contact met de buitendienst is snel gelegd, de planning is toegankelijk en ook het transport verloopt netjes. Juist dat praktische contact geeft rust.’

Jehannes Miedema stelt dat de zuivelmarkt steeds meer vraagt van melkveehouders. ‘Duurzaamheidseisen, keurmerken en specifieke melkstromen spelen een grotere rol dan voorheen. Voor de Nederlandse retail zijn weidemelk en On the way to PlanetProof belangrijk, terwijl voor andere markten bijvoorbeeld VLOG-melk gevraagd wordt.’

Deze ontwikkeling vraagt om aanpassingen op het erf, maar kan volgens Johan Vernooij ook bijdragen aan verdere professionalisering van het bedrijf. ‘PlanetProof-melk produceren betekende voor ons geen complete ommezwaai, maar heeft er wel voor gezorgd dat we bewust een aantal zaken hebben aangepast op ons bedrijf.’

Samenwerken

Tegelijkertijd staat de zuivelsector ook voor grote uitdagingen. Het aantal melkveehouders neemt af, opvolging is lang niet overal vanzelfsprekend en de druk op de sector blijft groot. Daardoor wordt samenwerken in de keten alleen maar belangrijker.

Ook voor Özgazi is die samenwerking essentieel. Numan Aktürk ziet de toekomst van de zuivel in ondernemerschap, innovatie en professionalisering. Zijn bedrijf wil verder groeien, maar weet ook dat dat alleen kan als de hele keten meebeweegt. ‘Uiteindelijk begint het bij de boer en eindigt het bij de consument. Als één schakel niet goed functioneert, loopt de rest ook vast.’

Miedema benadrukt dat Farmel daarin meer wil zijn dan alleen een afnemer van melk. ‘Wij kunnen niet bestaan zonder onze melkveehouders, maar we willen ook echt meerwaarde leveren. Niet alleen met een goede prijs, maar ook met een goede band, korte lijnen en een samenwerking waarin partijen elkaar begrijpen.’

Precies daarin zit de kracht van Farmel: een partij die boeren en afnemers met elkaar verbindt en zorgt dat de keten blijft draaien. In een markt die voortdurend verandert, is dat misschien wel waardevoller dan ooit.