'Wees scherp op het intekenen van grond'

Column Politiek Nico Bouwman 09 apr 2026 om 11:00uur

De Gecombineerde opgave staat weer open. Dat is een goed moment om stil te staan bij het intekenen van grond. Het grondgebruik door agrarisch ondernemers en wat zij precies opgeven, ligt al jaren onder een vergrootglas.

Gemeente Berkelland nam in 2015 contact op met het ministerie om aan te geven dat agrariërs percelen in eigendom van de gemeente gebruikten voor het aanvragen van subsidies binnen het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB). In reactie daarop liet het ministerie in 2016 weten dat er volgens de destijds geldende regelgeving werd gecontroleerd op agrarisch gebruik, waarbij kadastrale gegevens geen rol spelen.

Het jaar erop kwamen er in de media berichten over 'bermfraude'. De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) deed onderzoek, maar de situatie werd min of meer gedoogd. Toch bleef het niet stil, want ook in de jaren hierna verschenen berichten in de media over vermeend foutief intekenen van grond door boeren. Sinds 2023 keert dit onderwerp geregeld terug in de media.

De Europese Commissie heeft dit ook opgepikt. De lidstaten van de Europese Unie zijn verantwoordelijk voor de juiste toekenning van GLB-subsidies en moeten tegen onregelmatigheden optreden. De commissie controleert op haar beurt of lidstaten deze taak naar behoren uitvoeren. Laat een lidstaat steken vallen, dan kan de Europese Commissie in actie komen tegen die lidstaat.

Omdat er over meerdere jaren subsidie teruggevorderd kan worden, kan het flink in de papieren lopen

Nico Bouwman, advocaat agrarisch recht

Het is ondoenlijk om de exacte regelgeving over het intekenen van percelen hier weer te geven, maar het komt erop neer dat agrariërs een perceel alleen mogen opgeven voor GLB-subsidies als ze dit landbouwkundig gebruiken en daarvan eigenaar zijn of daarvoor toestemming hebben. Je mag de berm van de gemeente dus niet meetekenen als de gemeente daar geen toestemming voor heeft gegeven, ook al gebruik je dit feitelijk wel. Ook ontstaan in de praktijk vaak discussies over ondergebruik. En vergeet ook de discussies over de exacte perceelsgrenzen niet.

Inmiddels heeft RVO een Plan van Aanpak Feitelijk Grondgebruik opgesteld en aangekondigd vaker te controleren of percelen correct zijn ingetekend. In mijn praktijk zie ik vaak controles voorbijkomen. RVO vraagt bijvoorbeeld boeren bewijs van toestemming voor het gebruik op te sturen. De sancties kunnen fors zijn. Omdat er over meerdere jaren subsidie teruggevorderd kan worden, kan het flink in de papieren lopen.

Neem daarom ook dit jaar de tijd om het papierwerk alvast op orde te maken en het intekenen van percelen goed te controleren. Wacht niet tot de laatste dag, want het is geen simpel klusje meer.