Melkveehouder Joris Buijs: 'Ik kijk niet naar kosten van maatregelen'

De deelnemers van de bijeenkomst zijn allemaal actief met klimaatvriendelijk boeren. Belangenvereniging ZLTO begeleidt de bedrijven op het gebied van klimaatmitigatie en -adaptatie. Daarnaast organiseren de projectdeelnemers demonstraties om grote groepen boeren te informeren. In Nederland gaat het om zestig bedrijven: dertig bedrijven vanuit ZLTO en dertig bedrijven vanuit Wageningen University & Research.

Een van die bedrijven is de melkveehouderij van Joris Buijs in Etten-Leur. Bij hem liet een breed gezelschap van veehouders, akkerbouwers en tuinders zich informeren over klimaatbewust boeren. 'Zo'n samenwerking tussen verschillende sectoren is belangrijk', vindt Buijs.

Het gaat er volgens de melkveehouder om dat je in beide sectoren de juiste meststof op de juiste plek krijgt. 'Hierdoor kun je de gewassen optimaal laten groeien, met minder bodemverlies', stelt Buijs. 'Ik merkte tijdens de bijeenkomst dat deze boodschap iets losmaakte. Te veel bemesten is niet goed, net als te veel kunstmest en te veel gewasbescherming. Het roer moet om. Het is belangrijk om samen de juiste balans te vinden.'

Buijs liet onder meer zien welk strooisel hij gebruikt en welk effect dit heeft op zijn bodemleven. De agrariër merkt dat steeds meer akkerbouwers en tuinders ervoor openstaan om dierlijke mest te ontvangen voor gewassenteelt. 'Maar de prijs die ze ervoor kunnen krijgen, is nog vaak leidend. Dit terwijl je ook moet kijken naar het soort mest en het rendement voor het bodemleven.'

Klimaatbewust boeren

De Brabander constateert dat er nog veel onwetendheid is over de mogelijkheden van klimaatbewust boeren. 'We zitten een beetje in een negatieve spiraal', geeft Buijs aan. 'Ondernemers zien grote innovaties vaak somber in door belemmering door de overheid. Als je nu maatregelen neemt, dan weet je pas over zeven jaar of men ze accepteert of afschiet. Zo langzaam gaan die trajecten. Hierdoor ontbreekt het ze aan perspectief.'

Dit neemt overigens niet weg dat Buijs altijd kansen ziet en graag aan kop van het peloton blijft rijden: 'Want als je achteraan fietst, is het lastig om de weg naar voren te banen', zegt hij. Buijs teelt bijvoorbeeld vlinderbloemige gewassen om stikstof te binden. Daarnaast vervangt hij kunstmest door een mineralenconcentraat of een restproduct.

Buijs: 'Ik teel al jarenlang mijn eigen krachtvoer, zoals bonen, tarwe, voederbieten en mais, waardoor ik niet meer afhankelijk ben van import. En door mijn mest over mijn eigen land uit te rijden, sluit ik de kringloop. Tevens investeer ik in kruidenrijk grasland en stimuleer ik de biodiversiteit in mijn omgeving. Met dit soort investeringen ben ik 25 jaar geleden al begonnen. Ik vraag nooit eerst wat een maatregel kost of oplevert. Evalueren doe ik later wel.'

Complexe puzzel

Tot op heden heeft deze werkwijze de melkveehouder geen windeieren gelegd. 'Ik kan snel schakelen en leun niet achterover als het een keer tegenzit', verwoordt Buijs zijn succesformule. 'Natuurlijk heb je te maken met uitdagingen, zoals hoge grondprijzen. Hierdoor is extensiveren niet makkelijk. Het is een complexe puzzel die we moeten leggen.'

Maar dit weerhoudt Buijs er niet van om het natuurinclusieve pad verder te betreden. 'Ik ben van plan om meer landschapselementen toe te passen en blijvend grasland te stimuleren. Mijn doel is om niet het maximale te behalen, maar juist om de optimale productiviteit per koe te realiseren.'

Het doel van het Climate Farm Demo-project is agrarisch ondernemers kennis laten maken met diverse strategieën en praktijken voor klimaatbewust boeren. Het project loopt van 2023 tot 2030. ZLTO begeleidt en volgt de deelnemende bedrijven. 'We verwachten dat binnen die periode nieuwe kennis en informatie beschikbaar komt die we via deze bedrijven kunnen delen', stelt projectexpert Pim Heeman.

Naast het organiseren van bijeenkomsten, zoals die op het melkveebedrijf van Joris Buijs, berekent de belangenorganisatie voor alle deelnemers hun CO2-voetafdruk. 'Ook kijken we naar hoeveel koolstof ze vasthouden in de bodem', besluit Heeman.