Administratieve lasten een van grootste knelpunten bij verduurzaming

In het rapport Iedere boer telt heeft de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) een verkenning gemaakt van de belemmeringen in de wet- en regelgeving. Aanleiding hiervoor zijn signalen van boeren, inclusief koplopers, die aangeven die knelpunten te ervaren. Met koplopers worden in deze context bedrijven bedoeld die vooroplopen met de ontwikkeling van natuurinclusieve kringlooplandbouw.

De organisatie Caring Farmers heeft dit signaal ook afgegeven in een eigen rapport. Dat rapport heeft RVO als uitgangspunten gebruikt. In het rapport van de rijksdienst worden 24 aanknopingspunten benoemd die mogelijk kunnen bijdragen aan het verminderen van belemmeringen. RVO wil aanvullend onderzoek doen om te kijken naar de doenbaarheid en de juridische (on)mogelijkheden.

Kleinschaligheid

Als ingezoomd wordt op de administratieve lasten, dan wordt duidelijk dat de kleinschaligheid van de bedrijven en het generieke beleid van de overheid bijdragen aan de hoge lasten. Veel Caring Farmers-boeren hebben een bedrijf van beperkte omvang, waardoor de kosten en opbrengsten zich anders verhouden. Kosten voor het inhuren van een adviseur voor het doen van een vergunnings- of subsidieaanvraag vormen dan een financiële belemmering.

De administratieve last, bijvoorbeeld om te voldoen aan certificeringseisen van private organisaties (zoals het Beter Leven-keurmerk) of de overheid (het biologische keurmerk), is naar verhouding zwaarder voor kleine boeren. Dit omdat de kosten vaak vast zijn, ongeacht de omvang van de onderneming.

Bij vestiging blijkt vaak dat de boer geen vergunning krijgt, omdat de activiteiten niet passen binnen het omgevingsplan. RVO constateerde tijdens de analyse ook dat er vaak belemmeringen werden genoemd die met name in de kleinschalige pluimveehouderij spelen.

Subsidieregelingen

Ook laat de analyse zien dat bij subsidieregelingen vaak een behoorlijke eigen financiële bijdrage gevraagd wordt of dat er alleen moderne, dure machines om te verduurzamen in aanmerking komen voor subsidie. Voor kleine ondernemers zijn deze belemmeringen te groot om subsidie te kunnen aanvragen.

Daarnaast speelt het feit dat koplopers vaak op een andere wijze landbouwbedrijven dan wat we gewend zijn. Het gaat om bedrijven die bijvoorbeeld kippen houden in een kippenkar en dat combineren met vormen van agroforestry en tuinbouw.

Door de verscheidenheid aan activiteiten past het bedrijf soms niet binnen een omgevingsplan en is het beoordelen van een vergunningsaanvraag lastig. Doordat je een bedrijf met veel activiteiten hebt, wordt het invullen van formulieren om iets op te geven, aan te vragen of te melden ook lastiger.

Momenteel wordt samen met RVO bekeken welke van de observaties en aanknopingspunten kunnen worden overgenomen. Ook worden de bevindingen meegenomen bij de voorbereiding van het nieuwe Gemeenschappelijk Landbouwbeleid.