Van Essen biedt meer maatwerk bij stikstofdoelen

De invoering van de rekenkundige ondergrens betekent een versnelling ten opzichte van de eerdere planning en een grote wens van LTO Nederland en het Nederlands Agrarisch Jongeren Kontakt (NAJK). Met de ondergrens moeten activiteiten met een geringe emissie sneller worden vergund en PAS-melders en interimmers eindelijk gelegaliseerd.

Voor deze groep boeren wil het kabinet ook zo snel mogelijk een nieuw referentiemoment invoeren. Daarbij moet worden gekeken naar het aantal dieren dat op een moment in het verleden daadwerkelijk op een bedrijf aanwezig was. Dat kan vervolgens als referentie dienen voor de natuurvergunning. Juridisch onderzoek van advocatenkantoor Stibbe, in opdracht van het Interprovinciaal Overleg en NAJK, ondersteunt deze route.

Het gebiedsgerichte maatwerk in de zonering rond Natura 2000-gebieden biedt de provincies de mogelijkheid om af te wijken van vaste zones van 500 tot 1.000 meter en gebiedsgericht maatwerk toe te passen. Dit is een grote wens van LTO Nederland en NAJK.

1,5 grootvee-eenheid per hectare

Van Essen houdt hierbij wel een stevige stok achter deur. Het doel in de zones is een maximale veebezetting van 1,5 grootvee-eenheid (GVE) per hectare op gebiedsniveau. Dit maakt uitwisseling tussen boerenbedrijven mogelijk. In de zones gaat wel een bemestingsnorm van maximaal 170 kilo stikstof per hectare per jaar gelden.

Voor akkerbouwers gaat in de zones een 1 op 3-rotatie met een rustgewas gelden. Beperkingen voor gewasbeschermingsmiddelen zijn nog niet bekend, maar kunnen volgen uit het nog te sluiten sectorconvenant.

Open eindjes

Met de voorwaarden voor de gebiedsprocessen wordt een eventuele generieke korting in een later stadium voorkomen. Wel bevatten de plannen nog veel open eindjes, waarover verder wordt gesproken met LTO Nederland en NAJK. Zo is de landelijke GVE-norm nog niet van tafel. De belangenorganisaties komen daarvoor met een alternatief plan.

Een groot gemis in de uitwerking zijn de technieken en maatregelen die boeren, al dan niet met subsidie, kunnen inzetten om hun bedrijfsemissies te verlagen. Deze volgen later. Van Essen heeft zich hieraan verbonden door te stellen dat hij ‘boeren niet kan houden aan onhaalbare doelen’. Dat laatste maakt de overheid medeverantwoordelijk voor het halen van de doelen en het bieden van de gereedschapskist waarmee boeren aan de slag kunnen om aan de stevige opgaven te voldoen.

Volg de ontwikkelingen rond de stikstofmaatregelen op onze themapagina

In het wetsvoorstel krijgt de landbouw tot 2035 een reductiedoel van 45,4 tot 49,7 kiloton ammoniak opgelegd. Daarvan is tussen 2019 en 2024 al een afname van 13,1 kiloton behaald. In het eerste kwartaal van 2027 wordt het resterende doel verdeeld over de landbouwsectoren.

Wageningen Social & Economic Research verwacht dat de reductielat ook met de aanpassingen te hoog is voor 10 tot 30 procent van de veehouders. Zij zullen naar verwachting kiezen voor een beëindigingsregeling. Deze krimp komt bovenop de daling die al die is ingezet door bestaand beleid.