‘Langzaam bewegen naar een uitweg uit de crisis’

Dat betekent dat er de komende jaren duidelijkheid komt over wat in welk gebied kan en hoe provincie en Rijk mogelijke veranderingen ondersteunen. De komende anderhalf jaar wordt dus cruciaal. Juist daar ligt ook het risico: opnieuw ontstaat een periode waarin agrarisch ondernemers moeten anticiperen op beleid waarvan de precieze gevolgen nog niet duidelijk zijn.

Ondertussen bewegen we langzaam naar een nieuw stikstofbeleid dat zicht geeft op vergunningverlening, een einde maakt aan rechteloosheid en bedrijfsontwikkeling weer op gang brengt. Het is aan de overheid om te voorkomen dat de uitvoering verzandt in nieuwe onzekerheden, juridische procedures en veranderende regels. Precies wat de Nationale ombudsman in zijn rapport ‘Een boer met kiespijn lacht niet’ aankaart: boeren die al jaren in onzekerheid zitten vanwege wisselend en wankelend overheidsbeleid.

Het rapport kwam een dag na de nieuwe stikstofbrief uit. De ombudsman houdt de politiek een spiegel voor. Niet de zoveelste nieuwe beleidsbrief, maar betrouwbaar gedrag moet de basis zijn van nieuw (stikstof)beleid en van een nieuwe verhouding tussen overheid en landbouw. Vertrouwen is geen beleidsdoel dat je met geld of een wetswijziging kunt afvinken. Het is het resultaat van consistent handelen.