‘Stikstofpakket minder slecht, maar nog niet goed genoeg’

De landbouworganisatie mist vooral duidelijkheid over de reductieopgave, verzet zich tegen verplichte grondgebondenheid en vindt dat maatregelen in zones rond Natura 2000-gebieden veel meer op lokaal maatwerk moeten worden gebaseerd.

Volgens Koopmans zijn de fundamentele bezwaren tegen de kabinetsplannen niet verdwenen. De onzekerheid voor boeren blijft volgens hem groot. ‘Zonder zekerheid is er ook geen perspectief’ stelt hij.

Informatie ontbreekt

Een belangrijk kritiekpunt is dat nog altijd niet duidelijk is hoeveel stikstofreductie precies nodig is en waar die moet plaatsvinden. LTO wil daarvoor een dashboard waarin zowel de totale opgave als de sinds 2019 gerealiseerde reductie zichtbaar wordt. Dat moet inzicht geven op landelijk, sectoraal, provinciaal en Natura 2000-niveau. Zolang die informatie ontbreekt, wil LTO niet instemmen met de voorgestelde normen. Het kabinet heeft wel toegezegd zo'n dashboard met prioriteit te ontwikkelen.

Daarnaast is voor LTO zogenoemde wederkerigheid een harde voorwaarde. Boeren kunnen volgens de organisatie alleen worden gehouden aan de reductiedoelen voor 2035 als het kabinet tijdig zorgt voor vergunningen, bruikbare instrumenten en voldoende financiële ondersteuning.

Als de mogelijkheden daarvoor niet tijdig loskomen, kunnen boeren daar volgens Koopmans niet op afgerekend worden op hun resultaat. Het kabinet stelt volgens hem terecht dat boeren niet aan het onmogelijke kunnen worden gehouden en dat het samen met de mede-overheden aan de lat staat om de juridische en overige uitvoeringscondities op orde te hebben.

NIet-onderhandelbaar

Voor LTO is de dat laatste niet-onderhandelbaar. ‘Als het kabinet niet ruim op tijd over de brug komt op het gebied van vergunningverlening, instrumenten (= het hele Trappetje van Remkes) en financiële ondersteuning, dan kunnen boeren er niet aan gehouden worden om de doelen in 2035 te realiseren. Punt’, aldus Koopmans.

Een ander fundamenteel bezwaar van de belangenorganisatie betreft de grondgebondenheid. Deze structuurmaatregelen heeft volgens LTO weinig of niets met de daadwerkelijke emissiereductie te maken hebben. De organisatie vreest dat grondgebondenheid daardoor in de praktijk neerkomt op een regionale krimp van de veestapel. LTO wil dat bedrijven worden gestuurd op doelen en niet op voorgeschreven middelen. Het kabinet gaat nog onderzoeken of grondgebondenheid via doelsturing kan worden ingevuld.

Eerdere voorstellen afgezwakt

Wel zijn enkele eerdere voorstellen afgezwakt. Zo vervalt de eis dat op zand- en lössgrond 85 procent gras of rustgewassen moet worden geteeld. Ook wordt de invoering van de rekenkundige ondergrens vervroegd naar 1 juli 2027. Toch blijft het volgens LTO onzeker wanneer PAS-melders en interimmers daadwerkelijk duidelijkheid krijgen.

Ook de voorgestelde zonering blijft een belangrijk pijnpunt. LTO vindt de concept-instructieregels van het kabinet te zwaar. Zo wordt gerekend met maximaal 1,5 GVE per hectare voor alle grond binnen een zone. De belangenorganisatie wil dat provincies veel meer ruimte krijgen om via gebiedsprocessen maatwerk te leveren.

.Lees ook: Maatwerk in zonering, maar wel met stok achter de deur

LTO wil bovendien dat zones zo klein mogelijk worden en dat gebieden waar stikstof geen dominante drukfactor is buiten een dergelijke gebiedsbegrenzing blijven. Zonering mag volgens de organisatie nooit een doel op zich worden, maar moet bijdragen aan natuurherstel, vergunningverlening en het juridisch onderbouwen van additionaliteit.

De boerenorganisatie benadrukt dat de gesprekken met het kabinet niet betekenen dat de organisatie met de plannen heeft ingestemd. LTO gaat bij de Tweede en Eerste Kamer proberen verdere aanpassingen af te dwingen.