‘Betrek het bedrijfsleven meer bij het beleid’

Dat is terecht. Maar wie verantwoordelijkheid vraagt van het bedrijfsleven, moet het ook serieus betrekken bij de koers van het beleid. De discussie over het verdienvermogen van boeren en tuinders wordt nog te vaak gevoerd alsof overheid en politiek bepalen waar de landbouw naartoe moet, en bedrijven maar moeten zien of het economisch allemaal uit kan. Zo werkt het niet.

Juist in het bedrijfsleven zit veel kennis over wat technisch mogelijk en economisch haalbaar is. Over waar investeringen vastlopen, welke innovaties perspectiefvol zijn en waar marktkansen liggen. Die kennis is hard nodig. Zeker wanneer het kabinet vasthoudt aan forse ambities, zoals 15 procent biologisch in 2030. Meer biologische productie stimuleren zonder voldoende afzet helpt boeren en tuinders niet. Extra productie leidt tot prijsdruk. Hetzelfde geldt voor andere duurzaamheidsconcepten: een hogere kostprijs kan alleen worden gedragen als daar een markt en een langjarig verdienmodel tegenover staan.

En nee, dat is iets anders dan dat ‘Big Agro’ de politiek dicteert. Wie dat stelt, heeft een te kortzichtige blik. Een verdienmodel laat zich niet vanuit Den Haag voorschrijven. Maak het bedrijfsleven niet alleen medeverantwoordelijk voor de rekening, maar ook voor de oplossing. Wie verantwoordelijkheid vraagt, moet ook invloed durven geven.