Brussel wil inkoopbeleid inzetten voor Europese landbouw en industrie

Met openbare aanbestedingen is jaarlijks ongeveer 2.500 miljard euro gemoeid, goed voor 15 procent van het Europese bruto binnenlands product. De Europese aanbestedingsregels zijn van toepassing op opdrachten boven bepaalde drempelbedragen en sturen daarmee meer dan 600 miljard euro aan uitgaven.

In het voorstel krijgen kwaliteitscriteria voortaan een minimale weging van 30 procent bij de beoordeling van inschrijvingen. Bij arbeidsintensieve opdrachten loopt dat op tot 50 procent. Daarbij tellen onder meer milieu, sociale aspecten, innovatie, veiligheid en weerbaarheid mee. Alleen als een aanbestedende dienst kan aantonen dat de kwaliteit al voldoende is geborgd, mag uitsluitend op prijs worden geselecteerd.

Meer ruimte voor Europese producten

De Europese Commissie wil overheden daarnaast meer duidelijkheid geven over de mogelijkheden om Europese producten en diensten voorrang te geven. Zo kunnen aanbestedende diensten deelname beperken, eisen stellen aan de herkomst van producten en biedingen afwijzen wanneer minder dan de helft van de opdracht uit Europese of andere toegestane inhoud bestaat.

Volgens Eurocommissaris Stéphane Séjourné moet publiek geld niet alleen efficiënt worden besteed, maar ook bijdragen aan de strategische doelstellingen van de Europese Unie, zoals het versterken van de Europese industrie.

Positief voor landbouw

Landbouwkoepel Copa-Cogeca spreekt van een belangrijke koerswijziging. Zij wijst erop dat overheden grote hoeveelheden voedsel inkopen voor onder meer scholen, ziekenhuizen en zorginstellingen. Volgens de organisaties biedt de hervorming de kans om Europese boeren beter te ondersteunen. Copa-Cogeca is vooral positief over de expliciete aandacht voor een eerlijke beloning van boeren. Ook de grotere waardering voor kwaliteitsregelingen, geografische aanduidingen, biologische productie en dierenwelzijn ziet zij als een stap vooruit. Daarmee zouden aanbestedingen vaker kunnen uitkomen bij Europese landbouw- en voedingsproducten.

Wel vindt Copa-Cogeca dat onderdelen van het voorstel nog verduidelijking nodig hebben. Zij roepen het Europees Parlement en de lidstaten op de plannen verder uit te werken zonder dat de noodzakelijke flexibiliteit en transparantie voor aanbestedende overheden verloren gaan.

Minder regels, meer digitalisering

De Europese Commissie presenteert de hervorming tegelijkertijd als een vereenvoudiging van de aanbestedingsregels. Meer dan negenhonderd pagina's aan bestaande richtlijnen en sectorspecifieke wetgeving worden samengebracht in één verordening van ongeveer tweehonderd pagina's. Ook worden de huidige procedures teruggebracht tot twee hoofdvormen en moeten digitale aanbestedingsplatforms in de Europese Unie beter met elkaar gaan samenwerken.

Daarnaast wil Brussel overheden stimuleren om vaker innovatieve producten en technologieën in te kopen. Via een nieuw Europees kader voor precommerciële aanbestedingen hoopt de Europese Commissie dat innovaties uit Europees onderzoek sneller de markt bereiken en minder vaak uitwijken naar de Verenigde Staten.