Kwart melkveebedrijven dreigt fosfaatrechten tekort te komen

Nieuws Melkvee Pieter Stokkermans 23 okt 2026 om 15:54uur

Een kwart van de Nederlandse melkveebedrijven heeft dit jaar vermoedelijk te weinig fosfaatrechten. De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) waarschuwt voor een tekort en adviseert melkveehouders om tijdig te controleren of ze voldoende rechten hebben en zo nodig bij te sturen.

Een kwart van de bedrijven heeft een tekort aan fosfaatrechten.

Uit analyses van data van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) blijkt dat ongeveer 25 procent van de Nederlandse melkveebedrijven in 2026 vermoedelijk meer fosfaat produceert dan op basis van de beschikbare fosfaatrechten is toegestaan. Van de bedrijven die vermoedelijk onvoldoende fosfaatrechten hebben, komt zo’n 75 procent meer dan 100 kilo fosfaatrechten tekort. Bijna 10 procent heeft een tekort van meer dan 1.000 kilo. Bij een steekproef onder bijna tweehonderd bedrijven bleek bovendien dat 52 procent op basis van de huidige situatie meer fosfaat dreigt te produceren dan waarvoor rechten beschikbaar zijn.

Volgens de NVWA speelt de gestegen melkproductie per koe daarbij een belangrijke rol. Een hogere melkproductie betekent dat een bedrijf meer fosfaatrechten nodig kan hebben. De toezichthouder adviseert melkveehouders daarom hun verwachte melkproductie en fosfaatproductie voor heel 2026 goed naast het aantal beschikbare rechten te leggen.

Bijsturen mogelijk

Bedrijven kunnen voor het einde van het jaar nog bijsturen. Dat kan volgens de NVWA door fosfaatrechten te kopen of te leasen of door minder fosfaat met melkvee te produceren. De autoriteit maakt zich wel zorgen over de mogelijkheden om extra rechten te verwerven vanwege de hoge leaseprijzen. De enorme vraag en het beperkte aanbod stuwen ook de prijs voor fosfaatrechten op. De prijs voor fosfaatrechten ligt momenteel op 330 euro per kilo. Voor iemand die er honderd nodig heeft, is dit een flinke investering.

Wie eind 2026 alsnog meer fosfaat met melkvee heeft geproduceerd dan waarvoor fosfaatrechten beschikbaar zijn, kan te maken krijgen met strafrechtelijke handhaving, stelt de NVWA. Overtreding van de fosfaatregeling is een economisch delict en kan leiden tot een forse boete en mogelijk een strafblad.

Ook problemen in 2025

Ook over 2025 ziet de NVWA problemen. Uit RVO-data blijkt dat ongeveer 20 procent van de melkveebedrijven vermoedelijk meer fosfaat produceerde dan waarvoor rechten beschikbaar waren. Bij 77 risicogerichte controles werden op 61 bedrijven overtredingen vastgesteld. Daarvan kwamen 26 bedrijven meer dan 1.000 kilo fosfaatrechten tekort. Deze zaken worden strafrechtelijk gehandhaafd.

De NVWA blijft bedrijven die in 2026 vermoedelijk onvoldoende fosfaatrechten hebben de komende periode monitoren.