Voedselinnovaties doen consument twijfelen, behalve in Nederland

De conclusies komen uit een grootschalige Eurobarometer onder 26.456 EU-burgers. De vooruitstrevendheid van de Nederlandse consument blijkt uit een vraag over een hypothetisch innovatief voedingsingrediënt dat het eiwit van een ei vervangt zonder dat daar een dierlijk ingrediënt aan te pas komt. Het nieuwe eiwit is geproduceerd met micro-organismen, voldoet aan de EU-veiligheidsnormen en heeft duidelijke etiketten.

Op de vraag of men bereid is producten met dat ingrediënten te kopen, zegt 42 procent van de Europeanen ‘ja’. 54 procent geeft aan dit niet te willen en de rest weet het niet. De bereidheid om het product te kopen loopt sterk uiteen per lidstaat: van 74 procent in Nederland en 64 procent in Zweden tot 19 procent in Cyprus en 22 procent in Griekenland.

Toepassing in de landbouw

De bereidheid om innovatieve voeding te omarmen, hangt sterk samen met demografische kenmerken en hoe de innovatie in de landbouw wordt toegepast. Jongere consumenten onder de 39 jaar voelen zich aanmerkelijk comfortabeler bij innovatieve voedingsmiddelen (ruim 50 procent) dan consumenten van 55 jaar en ouder (34 procent).

Uit de Eurobarometer blijkt ook dat hoger opgeleiden en stedelingen (ruim 50 procent) beduidend opener staan voor vernieuwing dan lager opgeleiden of plattelandsbewoners (42 procent tot 46 procent).

Daarnaast spelen innovaties in de landbouw een cruciale rol in de publieke acceptatie. Maar liefst 68 procent van de Europeanen vindt dat innovatie landbouwers en voedselproducenten belangrijke instrumenten biedt om uitdagingen zoals klimaatverandering, plagen en schaarste van grondstoffen aan te pakken.

Aangepast aan droogte

Voedseltoepassingen die rechtstreeks aansluiten bij de landbouw zijn het meest geaccepteerd: 50 procent van de Europeanen voelt zich op zijn gemak bij groenten en fruit van gewassen die zijn aangepast aan droogte of extreem weer. Bovendien is een verminderd gebruik van bestrijdingsmiddelen, kunstmest of antibiotica voor 35 procent van de burgers de belangrijkste prikkel om innovatief voedsel regelmatiger te consumeren.

De voornaamste oorzaak van de brede terughoudendheid is een gebrek aan kennis en informatie. Zeven op de tien Europeanen (72 procent) geven aan niet voldoende te weten van innovatieve voedingsmiddelen en gewassen. Deze informatiekloof heeft een directe invloed op het vertrouwen: van de burgers die wel goed geïnformeerd zijn, staat 72 procent positief tegenover innovatieve voeding. Een schamele 27 procent voelt zich onvoldoende geïnformeerd.

Om het consumentenvertrouwen en de maatschappelijke acceptatie te vergroten, is volgens de meeste deelnemers aan de Eurobarometer maximale transparantie noodzakelijk. Maar liefst 85 procent eist duidelijke benamingen en begrijpelijke informatie over de productie, samenstelling en herkomst van innovatieve producten.

Duidelijke etiketten

Voor 51 procent is verplichte, duidelijke etikettering de belangrijkste voorwaarde voor vertrouwen. Daarnaast hechten Europese burgers veel waarde aan onafhankelijke veiligheidsbeoordelingen (38 procent) en goedkeuring door de Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid ofwel EFSA (36 procent).

De Europese Commissie gebruikt de inzichten uit de Eurobarometer als uitgangspunt voor de Food 2040, het EU-beleidskader dat streeft naar een duurzaam en veerkrachtig voedselsysteem.

Bekijk ook wat we schreven over de eerdere Eurobarometers