POV ontwikkelt rekentool voor CO2-voetafdruk varkensvlees

Maandag 19 oktober is de rekentool officieel gelanceerd tijdens het webinar ‘Zelf aan het stuur: Inzicht in je CO2-footprint als basis voor toekomstig ondernemen’ van Rabobank en Nieuwe Oogst. ‘De rekentool geeft je als ondernemer grip op de data en inzicht in waar je staat met je bedrijf. De CO2-voetafdruk is een kritische prestatie-indicator (KPI) waarmee de varkenshouder zelf aan het roer blijft zitten’, vertelt POV-voorzitter Linda Verriet.

Met de rekentool kunnen varkenshouders zelf realtime doorrekenen wat de huidige CO2-voetafdruk is en wat de impact van veranderingen in de bedrijfsvoering daarop zijn. Bijvoorbeeld als productieresultaten veranderen of wanneer in de toekomst een andere keuze wordt gemaakt als het gaat om meststafvoer. Wilfried Goldewijk, specialist markt, keten en data bij de POV, spreekt over ‘vingeroefeningen’ en ‘onderzoeken wat kan’.

Uniforme rekenmethode

De aanloop naar EVA begon met het uniformeren van de rekenregels voor de CO2-voetafdruk door de Coalitie Vitale Varkenshouderij. Die zijn door alle ketenpartners geaccepteerd waardoor de uitgangspunten voor iedereen gelijk zijn. Daarover is geen discussie meer.

Volgende stap in 2025 was het bouwen van de carbon footprintmonitor. Daarmee wordt de totale carbonfootprint van het bedrijf berekend. Die wordt uitgedrukt in kilo CO2-equivalenten per kilo levend gewicht voor zeug, big of vleesvarken. Daar wordt nu de rekentool voor de voetafdruk aan toegevoegd.

Toestemming nodig

Belangrijk uitgangspunt voor de POV is dat gegevens zoveel mogelijk bij de oorspronkelijke bron blijven en met toestemming van de varkenshouder worden opgehaald voor een afgesproken doel. ‘De boer aan het roer. Waar wij voor willen waken, is dat een varkenshouder, als het gaat om het berekenen van bijvoorbeeld KPI’s, afhankelijk wordt van derden’, benadrukt Verriet.

De CO2-voetafdruk wordt een van die KPI’s, maar in relatie tot doelsturing komen er in de toekomst meer bij. Verriet: ‘Op EVA worden alle knoppen zichtbaar.’ Data gaan een steeds grotere rol spelen in de toekomst van de varkenshouderij. ‘Een varkenshouder wordt steeds meer een datamanager’, zegt tafelgast Jorrit Dekkers van Rabobank.

Voor iedereen

EVA wordt het informatieportaal voor de varkenshouderij. Via overzichtelijke tegels krijgt de varkenshouder toegang tot bedrijfsgegevens, informatie en toepassingen, waaronder de CO2-rekentool. Volgens Goldewijk is het streven om gegevens zoveel mogelijk automatisch op te halen bij de beschikbare bronnen, nadat de varkenshouder daarvoor een machtiging heeft afgegeven. Gegevens die nog niet automatisch beschikbaar zijn, vult de varkenshouder zelf aan. Zo hoeft dezelfde informatie zo min mogelijk opnieuw te worden ingevoerd.

Een goede digitale informatievoorziening is essentieel om in de toekomst optimaal gebruik te kunnen maken van data en rekentools. Goldewijk benadrukt dat het portaal veilig, snel en eenvoudig in gebruik is. ‘Dus te beheren via de smartphone in de stal.’ Eind dit jaar starten zo’n vijftig varkenshouders een proef met EVA om de laatste puntjes op de i te zetten.

In de loop van 2027 komt EVA beschikbaar voor alle varkenshouders. In datzelfde jaar wordt ook de Identificatie en Registratie (I&R)-omgeving opnieuw ingericht en vereenvoudigd. Over de kosten kan de POV nog geen uitspraken doen. Verriet: ‘We richten EVA zo eenvoudig en doelmatig mogelijk in met de nadruk op wat de varkenshouder nodig heeft. Dat houdt het portaal praktisch en makkelijk te bedienen is en helpt om de kosten zo laag mogelijk te houden.’