Azië kijkt niet meer zo snel in portemonnee

Volgens de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) en de Voedsel- en Landbouworganisatie van de Verenigde Naties (FAO) jagen met name bevolkingsgroei en stijgende inkomens de vraag naar voedsel aan. Verder is de verwachting dat niet alleen de hoeveelheid voedsel die wordt geconsumeerd verandert, maar ook de samenstelling van het dieet.

Consumenten in Azië, Afrika en delen van Latijns-Amerika schakelen geleidelijk over van een voedingspatroon dat vooral bestaat uit granen en zetmeelrijke gewassen naar een dieet met meer vlees, zuivel, vis en andere eiwitrijke producten. De sterkste groei van de vraag wordt verwacht in India en Zuidoost-Azië. Samen zijn deze regio’s goed voor circa 39 procent van de mondiale consumptiegroei in de komende tien jaar. Daarmee neemt hun belang voor de wereldwijde afzetmarkt verder toe.

China blijft weliswaar een van de grootste consumenten ter wereld, maar de bijdrage aan de groei neemt sterk af. Volgens de Agricultural Outlook zal China nog circa 13 procent van de mondiale consumptietoename voor rekening nemen. Een afvlakkende bevolkingsgroei en een grotendeels verzadigde consumptie per hoofd van de bevolking spelen daarbij een belangrijke rol. In Sub-Sahara Afrika wordt groei vooral veroorzaakt door de snelle bevolkingsaanwas. De regio krijgt er in de komende jaren tientallen miljoenen consumenten bij, waardoor de totale voedselvraag sterk stijgt, ook als de consumptie per persoon beperkt blijft.

Opvallend is dat de onderzoekers weinig veranderingen verwachten in de rijke landen. Ondanks discussies over plantaardige alternatieven blijft de vleesconsumptie grotendeels stabiel. Waar vleesconsumptie afneemt, hangt dat vooral samen met prijsschommelingen en minder met fundamenteel veranderende consumentenvoorkeuren.

Kippenvlees groeit het snelst

Volgens het rapport stijgt de mondiale vleesconsumptie met 12 procent naar 412 miljoen ton in 2035. De consumptie per hoofd van de bevolking neemt wereldwijd toe tot 30 kilo karkasgewicht-equivalent per jaar. De vleesproductie groeit ook, met circa 12 procent richting 2035. Opvallend is dat de groei van de productie niet volledig wordt gedragen door grotere veestapels. Een belangrijk deel komt voort uit hogere productiviteit. De categorie kip groeit daarbij het hardst, met 20 procent. Dit is goed voor een extra productie van circa 29 miljoen ton. Daarmee is pluimvee verantwoordelijk voor het grootste deel van de groei in de mondiale vleesmarkt.

Ruim de helft van de mondiale groei in vleesconsumptie en -productie komt uit Azië. Vooral India, Zuidoost-Azië en andere snelgroeiende economieën zorgen voor een stijgende vraag naar dierlijke eiwitten. Hogere inkomens maken vlees voor steeds meer consumenten betaalbaar. Voor internationale exporteurs betekent dit dat groeikansen vooral in Aziatische en Afrikaanse markten liggen, terwijl de traditionele afzetmarkten in Europa en Noord-Amerika grotendeels verzadigd zijn.

Lees ook: FAO meldt opnieuw lichte daling van wereldwijde voedselprijzen

China blijft een sleutelspeler, maar de rol van het land verandert wel. Waar het land jarenlang een enorme importeur van varkensvlees was, verwachten de OESO en FAO dat de Chinese invoer hiervan zal afnamen. Voor rundvlees blijft de vraag juist groeien. Tegelijkertijd ontwikkelt China zich steeds meer tot exporteur van pluimveevlees.

In de internationale handel blijven Brazilië, de Europese Unie en de Verenigde Staten dominant. Samen zijn deze partijen goed voor meer dan de helft van de mondiale vleesexport. De groei van de wereldhandel verloopt echter minder snel dan in het vorige decennium. Een groter deel van de stijgende vraag wordt lokaal geproduceerd, vooral in opkomende economieën die investeren in hun eigen sector.

Indiase melkproductie

De mondiale melkproductie zal in de komende tien jaar stijgen naar ongeveer 1,22 miljard ton, staat in de Agricultural Outlook. De vraag naar melk en zuivelproducten groeit vooral in Azië en Afrika. Meer dan de helft van die extra productie komt uit India en Pakistan. Vooral India verstevigt de positie als grootste producent ter wereld. De ontwikkeling contrasteert sterk met die in Europa. Daar wordt nauwelijks groei voorzien. De consumptie van verse zuivelproducten per hoofd van de bevolking stijgt volgens het rapport gemiddeld met 1,9 procent per jaar. Vooral in Zuid-Azië zit veel groei. In India loopt de consumptie van melkbestanddelen op tot circa 33 kilo per persoon in 2035. In Pakistan stijgt dat zelfs naar 44 kilo.

Hubertus Gay van de OESO is positief wat betreft de Europese concurrentiepositie. ‘Producenten in Europa hebben zeker kansen om in de groeiende vraag naar eiwitten te voorzien. Maar ook in de kaasproductie hebben Europese producenten een sterke concurrentiepositie. Er is echter wel een onderscheid in de gevraagde producten. De grootste vraaggroei vindt plaats in standaardproducten met een relatief lage toegevoegde waarde en minder in hoogwaardige producten.’

De export blijft sterk geconcentreerd bij drie grote spelers: de Europese Unie, Nieuw-Zeeland en de Verenigde Staten. Gazmenlijk leveren zij in 2035 naar verwachting ongeveer 70 procent van de wereldexport van de belangrijkste zuivelproducten.

Meer vraag naar eiwit drijft afzet van veevoer op
De verschuiving naar meer dierlijke eiwitten heeft gevolgen voor de markten van landbouwgrondstoffen. Een steeds groter deel van de wereldwijde productie van granen en oliehoudende gewassen wordt daardoor verwerkt in veevoer, in plaats van rechtstreeks geconsumeerd door mensen. Dat geldt vooral voor maïs en soja. Onderzoekers verwachten dat het wereldwijde gebruik van maïs als voer stijgt tot 747 miljoen ton in 2035. Daarmee blijft het product veruit het belangrijkste voedergraan voor de mondiale veehouderij.
Om aan de groeiende vraag naar voergrondstoffen te voldoen, stijgt de mondiale graanproductie naar verwachting naar 3,24 miljard ton in 2035. Opvallend is dat die groei nauwelijks uit extra landbouwgrond komt. Vrijwel de volledige toename moet worden gerealiseerd via hogere opbrengsten per hectare. De verwachting is dat die opbrengsten jaarlijks gemiddeld met 0,9 procent toenemen, terwijl het wereldwijde areaal slechts met 0,1 procent per jaar groeit.
Niet alle regio’s kunnen hun groeiende veevoervraag zelf produceren. Het aandeel van de graanproductie dat internationaal wordt verhandeld, stijgt naar verluidt van 17 naar 18 procent in 2035. Vooral Afrika en delen van Azië worden afhankelijker van import. Tegelijkertijd blijven exporteurs als Brazilië, de Verenigde Staten, Argentinië, Rusland en de Europese Unie een sleutelrol spelen in de wereldwijde voorziening van granen, voor zowel voedsel als veevoer.