SyreN en SecureCattle winnen landelijke RMV Innovatie Awards

In totaal werden 22 innovaties genomineerd voor de landelijke RMV Innovatie Award. De vakjury bestond uit Lucas van 't Hof, Head of Cluster Agri, Groen & Horti bij Easyfairs, melkveehouder Jan-Roelof Jalvingh, Pieter Stokkermans van Nieuwe Oogst en Jan Vullings van Boerderij. Volgens de vakjury zijn de winnende innovaties SyreN en SecureCattle keihard nodig voor veehouders om in de toekomst te kunnen voldoen aan steeds strengere eisen rond emissies, diergezondheid en duurzaamheid, zonder de bedrijfsvoering onnodig te belasten.

Het SyreN-systeem van Vogelsang richt zich op een van de meest urgente uitdagingen in de Nederlandse landbouw: ammoniakemissie terugdringen bij het uitrijden van mest. Managing director Geerten ten Katen van Vogelsang reageert verheugd op de toekenning van de RMV Innovatie Award: 'Wij zijn blij dat de vakjury ook heeft ingezien dat SyreN een belangrijke bijdrage kan leveren om de emissie-uitstoot flink terug te dringen.'

SyreN is oorspronkelijk ontwikkeld door het Deense bedrijf BioCover. Vogelsang – wereldwijd producent van machines en systemen voor agrarische en industriële toepassingen – nam de productie en distributie in zijn portfolio op. De werking van SyreN is in de basis eenvoudig: tijdens het uitrijden wordt mest aangezuurd, waardoor de pH-waarde daalt. Daardoor verschuift het chemisch evenwicht van ammoniak naar ammonium. Ammonium blijft in de bodem beschikbaar voor het gewas, terwijl ammoniak vervluchtigt en bijdraagt aan stikstofdepositie.

Ten Katen: 'Door die omzetting wordt niet alleen de emissie beperkt, maar ook de benutting van stikstof verbeterd. Daarnaast is er een softwaremodule gekoppeld aan SyreN, die factoren als temperatuur, luchtvochtigheid, windsnelheid en pH-waarde combineert. Op basis daarvan geeft het systeem advies over de optimale omstandigheden om mest uit te rijden. Die koppeling van techniek en data maakt forse emissiereducties mogelijk.'

Het systeem zelf is in Nederland nieuw, maar in landen als Denemarken, Duitsland en de Baltische staten al ruim twaalf jaar in gebruik. Inmiddels zijn daar zo'n 1.200 systemen geïnstalleerd. Juist in regio's waar de stikstofproblematiek het grootst is, zoals rond de Veluwe en de Peel, ziet de managing director kansen voor gerichte toepassing. 'Door technologie in te zetten die emissies aantoonbaar reduceert, kan mogelijk met relatief beperkte middelen een substantiële bijdrage worden geleverd aan het terugdringen van depositie.'

Met de RMV Innovatie Award op zak wil Ten Katen de gesprekken met de overheid en de agrarische sector verder intensiveren. 'De techniek is beproefd in het buitenland. De ambitie is om ook in Nederland ruimte te creëren voor brede toepassing.'

In de categorie Dier- & Bodemgezondheid riep de vakjury SecureCattle van Farmula uit als winnaar. SecureCattle wordt als pour-on toegediend op de huid van koeien en draagt bij aan het verminderen van stress bij de dieren met behulp van een feromoon.

'Bij huisdieren als honden en katten wordt dit principe als jaren toegepast om dieren rustiger te maken in stressvolle situaties', vertelt commercial manager Wilko Dubbink van Farmula. 'De stap naar rundvee is nieuw. Het middel wordt als een pour-on toegediend: 5 milliliter op de huid, vier tot zes uur vóór een stressmoment. Het gaat nadrukkelijk niet om verdoving, maar het haalt de scherpe kantjes van de stress eraf.'

Farmula heeft het middel nu ruim een jaar in zijn assortiment. 'Omdat melkveehouders nuchter en kritisch zijn, hebben we ervoor gekozen om eerst praktijkproeven te houden op bedrijven waar al data beschikbaar waren', vertelt Dubbink. 'Een van de eerste proeven was bij het klauwbekappen. Voor koeien is dit traditioneel een moment van onrust in de stal. De proeven met SecureCattle verliepen positief. In meerdere gevallen bleef de gebruikelijke melkdip na het klauwbekappen uit of was die duidelijk minder groot', licht hij toe.

Rustiger gedrag

'Verder zagen veehouders rustiger gedrag: minder loeien, meer herkauwen en sneller weer gaan liggen. Ook bij verplaatsing naar een nieuwe stal, dieren die voor het eerst worden gemolken of bij de overstap naar melkrobots werd SecureCattle ingezet. Daar bleek vooral de eerste gewenningsfase rustiger te verlopen. Recent onderzoek laat ook zien dat dieren die voor het eerst in een melkrobot worden gemolken, met SecureCattle gemiddeld anderhalf keer minder weigeringen per dag vertonen', zegt de commercial manager.

Een andere potentiële toepassing ligt bij transport, bijvoorbeeld naar de slachterij. Dubbink: 'Stress heeft invloed op het dierenwelzijn én op de vleeskwaliteit. Minder stress betekent doorgaans een betere eindkwaliteit. Om SecureCattle te kunnen toepassen voor deze doeleinden is wel afstemming in de keten nodig, omdat het middel een aantal uren voor de stresssituatie zich voordoet al toegediend moet worden.'

Volgens de commercial manager beginnen veehouders langzaam te wennen aan het product. 'We verkopen iets waarvan je het resultaat niet direct ziet. Maar als je goed kijkt naar het gedrag en de melkgift, dan zie je wel degelijk verschil na een stressmoment. Bovendien zijn de kosten beperkt en gelden er geen beperkingen voor melk of vlees', zegt hij.

'Omdat het een vluchtige stof is, kun je ook niet overdoseren bij de dieren. Als je op natuurlijke wijze stress kunt verminderen bij koeien, dan is dat winst voor dier en veehouder', benadrukt Dubbink. 'Zo verbeteren we het dierenwelzijn, zonder dat dit ten koste gaat van het rendement.'

Dit artikel is gecreëerd door onze kennispartner RMV