Hitte remt melkaanvoer bij nog altijd ruim aanbod

Volgens Jehannes Miedema, commercieel directeur van Farmel, leverden melkveehouders vanwege het hete weer 6 tot 10 procent minder melk dan de week ervoor. ‘De daling is fors en zorgt ervoor dat fabrieken tijdelijk minder melk beschikbaar hebben dan waarop de productieplanning was gebaseerd.’

Toch verandert dat weinig aan het bredere beeld: wereldwijd blijft de melkproductie hoog en dat zet de prijzen van zuivelproducten onder druk. Tegelijkertijd houden eiwitrijke producten zich opvallend goed.

Direct na de langste dag van het jaar neemt de kwaliteit van gras normaal af en wordt beweiden lastiger. De melkproductie is seizoensmatig over zijn hoogtepunt heen. De hitte versterkt dat effect.

Miedema verwacht dat de productie de komende weken grotendeels herstelt, maar niet volledig. ‘Ongeveer 90 procent van het verlies kan herstellen. Dus als een koe eerst 30 kilo melk gaf en door de hitte 27 kilo (-10 procent), zou de productie kunnen herstellen tot 29,7 kilo. Dat is 1 procent minder.’

Ook Frankrijk en Duitsland laten een duidelijke terugval in productie zien. Toch is de hitte voorlopig slechts een tijdelijke onderbreking van een markt die al maanden wordt gekenmerkt door een ruim melkaanbod. ZuivelNL-analist Martin Valstar wijst erop dat de aanvoer wereldwijd nog altijd boven verwachting is.

Zuivelmarktkenner Klaas Johan Osinga, beleidsspecialist Internationaal bij LTO Nederland, denkt denkt dat de omslag in de melkproductie alsnog kan komen. ‘Niet alleen door de recente hitte, maar mogelijk ook door hoge productiekosten en de voorspelde El Niño. Die kan later dit jaar in meerdere werelddelen voor droogte zorgen. Maar dat blijft nog onzeker.’

Boterprijs

De ruime melkproductie heeft vooral gevolgen voor de vetmarkt. De boterprijs is de afgelopen maanden stevig gedaald. De notering voor verse boter van ZuivelNL stond deze week op 375 euro per 100 kilo. Grote voorraden en een beperkte vraag houden de markt onder druk. Eindgebruikers hebben zich voor een groot deel al ingedekt voor de rest van het jaar.

Miedema noemt boter ‘een punt van zorg’ op de Europese zuivelmarkt. ‘De voorraden in Europa zijn nog altijd erg groot. Boter is vooral afhankelijk van de Europese markt en is op de wereldmarkt te duur om echt concurrerend te zijn. Er zal een flinke prijsaanpassing nodig zijn voordat de voorraden sneller worden weggewerkt.’

Het huidige warme weer zorgt overigens wel voor een tijdelijke opleving van de roommarkt. Door de seizoensmatig goede vraag uit met name Zuid-Europa blijven de roomprijzen voorlopig beter overeind dan de boterprijzen.

Vooral voor hoogwaardige eiwitproducten blijft de vraag sterk. Dat geldt voor weiproteïnen voor sportvoeding, medische voeding en afslankmedicatie. Volgens zowel Valstar als Osinga zorgt de wereldwijde gezondheidstrend ervoor dat melk- en weieiwitten gewild blijven.

De notering van gewoon weipoeder is na recordprijzen wel gedaald. Dit komt mogelijk doordat afnemers in onder meer de kalvermelkindustrie hun recepturen hebben aangepast vanwege de hoge prijzen.

Tegelijkertijd kijken marktanalisten nadrukkelijk naar de Verenigde Staten. Daar groeit de melkproductie al maanden stevig, doordat zowel de melkveestapel als de productie per koe toenemen. De binnenlandse melkprijzen staan fors onder druk.

Lees ook: VS verhoogt productie en export van zuivel

Volgens Jan de Keyser, directeur Agri & Food bij BNP Paribas Fortis, is dat geen vraagcrisis maar een klassiek aanbodprobleem. De export blijft sterk groeien, maar kan de extra melk niet volledig opnemen. Dat is ook voor Europa een belangrijk signaal, waarschuwt hij.

‘De internationale zuivelmarkt is nu veel sterker geïntegreerd dan tien of vijftien jaar geleden. Wanneer Amerikaanse producten goedkoper worden, stijgt automatisch hun concurrentiekracht op de exportmarkten in verschillende delen van de wereld’, licht De Keyser toe.

Concurrentie

Dat voelen ook Europese exporteurs, vervolgt de marktkenner. ‘Zeker in regio's zoals Azië, Noord-Afrika en het Midden-Oosten, waar beide continenten vaak rechtstreeks met elkaar concurreren.’

De Keyser verwacht dat de ruimte voor forse prijsstijgingen beperkt blijft zolang het wereldwijde aanbod hoog is. Juist daarom moet Europa zich volgens hem blijven onderscheiden met kwaliteit, duurzaamheid en producten met een hoge toegevoegde waarde, in plaats van puur op volume te concurreren.

Bekijk de actuele prijzen van zuivel op onze marktpagina