Raad van State geeft helderheid over leasen stikstofruimte

Bij de uitspraak in die zaak geeft de Raad ook aan hoe aan de voorwaarden bij het leasen van stikstofruimte, het tijdelijk gebruiken van stikstofruimte van een ander bedrijf, kan worden voldaan.

De provincie Gelderland vroeg de Raad om helderheid hierover te geven. Want dan kan de provincie dat in de praktijk toepassen zonder groot risico dat zo'n deal bij de rechter sneuvelt. De provincie denkt namelijk dat het leasen van stikstofruimte een zeer geschikt middel kan zijn voor projecten die alleen tijdelijk stikstofdepositie veroorzaken.

Het gaat de provincie bij het leasen vooral om helderheid over de rechten van het bedrijf dat stikstofruimte uitleent, de saldogever. Die moet weer kunnen terugvallen op de oude rechten.

‘Moet publiekrechtelijk geregeld’

Milieuorganisatie MOB en Dorp en Landschap Bommelerwaard die de leaseconstructie bij de geitenhouderij in Hurwenen aanvochten, zijn geen voorstander van het leasen van stikstofruimte. Maar als het toch wordt toegestaan, dan moet dat volgens MOB publiekrechtelijk worden geregeld, zodat de betreffende overheden daar vat op kunnen hebben en desnoods handhaven.

En dan kunnen ook derden zien hoe die constructie is geregeld. Het onderling regelen van het leasen van stikstofruimte, een privaatrechtelijke regeling zorgt er namelijk voor dat derden buitenspel staan.

Lees ook: Raad van State kijkt naar principezaak over 'leasen' van stikstofruimte

MOB en Dorp en Landschap Bommelerwaard vroegen de Raad ook om duidelijkheid over het additionaliteitsvereiste bij het leasen. Volgens het additionaliteitsvereiste moet het vrijkomen van stikstofruimte namelijk eerst worden gebruikt voor natuurverbetering.

De provincie vindt dat dit niet van toepassing is vanwege het tijdelijke karakter van het leasen. Maar de Raad heeft de provincie uit die droom geholpen. Ook bij het leasen moet het additionaliteitsvereiste worden toegepast zoals dat ook moet bij extern salderen.

Leaseconstructie verworpen

De leaseconstructie die de provincie Gelderland goedkeurde bij de geitenhouderij in Hurwenen is door de Raad verworpen. Het bedrijf wil zijn bestaande stallen verlengen. Ook schakelt het bedrijf over van natuurlijke ventilatie naar mechanische ventilatie. Het aantal geiten neemt niet toe, maar de mechanische ventilatie zorgt wel voor een toename van stikstofuitstoot.

Dat is een tijdelijke toename, omdat het bedrijf de stallen op termijn wil voorzien van luchtwassers, waardoor stikstofuitstoot later weer zal dalen. In de tussenfase zou daarom stikstofruimte van een ander bedrijf nodig zijn.

Maar de Raad oordeelt in de uitspraak van vandaag dat niet aan de voorwaarden voor leasen is voldaan. Het leasen had niet in een onderlinge maar in een bestuursrechtelijke overeenkomst geregeld moeten worden. Dat is nodig om te voorkomen dat de stikstofruimte toch door beide bedrijven tegelijkertijd wordt benut. Verder heeft de provincie ook niet het additionaliteitsvereiste toegepast.