Raad van State kijkt naar principezaak over 'leasen' van stikstofruimte

Volgens de stichting Dorp en Landschap Bommelerwaard en Mobilisation for the Environment is het een creatieve vondst, maar een gruwel voor het milieu. Voor de provincie Gelderland ligt hier winst voor iedereen. Het gaat om twee gerelateerde bedrijven waarbij de ene geitenhouderij stikstofruimte leaste van de andere. Deze nieuwe vorm van extern salderen vonden de eigenaren in dit geval nodig vanwege de aanpassing van één van de twee bedrijven. Het aantal toegestane geiten zou niet toenemen.

Maar door die aanpassing zou sprake zijn van stikstoftoename. Die zou tijdelijk zijn, omdat er mechanische luchtwassers waren aangevraagd waarmee de toename weer kon verdwijnen. Zolang die luchtwassers er niet zijn, moest er tijdelijk stikstofruimte van het andere bedrijf worden overgenomen.

De advocaat van de geitenhouderijen stelde tijdens een hoger beroep van zijn cliënten bij de Raad van State dat het de uitdrukkelijke bedoeling is dat niet een deel van de natuurvergunning van de saldogever wordt ingetrokken. Want volgens hem is het dan zeer de vraag of dat deel ooit weer terug kan komen. Geitenstops en bedreigingen van de volksgezondheid rond geitenhouderijen geven daarvoor te weinig zekerheid.

Saldogever- en ontvanger

De provincie Gelderland werkte mee aan deze constructie met verwijzing naar eigen beleid. De overeenkomst tussen de saldogever en de saldo-ontvanger en enkele voorschriften over begin en einde van het leasen waren daarvoor volgens de provincie voldoende. Daarmee zou ook zijn verzekerd dat dezelfde stikstofruimte niet tegelijkertijd op beide bedrijven kon worden gebruikt.

Maar de rechtbank Arnhem haalde die constructie na bezwaren van MOB en Dorp en Landschap Bommelerwaard onderuit. De overeenkomst tussen beide bedrijven gaf volgens de rechtbank niet voldoende rechtszekerheid aan andere belanghebbenden en controle of beide bedrijven zich aan hun overeenkomst houden is lastig.

De vergunning van de saldogever kon volgens de rechtbank nog steeds volledig benut worden, want de voorschriften golden alleen voor de vergunning van de saldo-ontvanger. Daardoor kon de provincie niet optreden tegen het saldogevende bedrijf. De rechtbank verwees ook naar het standpunt van de Raad van State zelf, die oordeelde dat bij extern salderen echt sprake moet zijn van intrekking van vergunde stikstofruimte.

Latente ruimte

'De euro-tekens gaan in de ogen van ondernemers opduiken', zegt de woordvoerder van MOB en Dorp en Landschap Bommelerwaard. 'Er is geweldig veel vergunde latente ruimte. Dat gaat een fantastische handel opleveren.' Hij vroeg de Raad van State goed te kijken naar de gevolgen als deze constructie wordt geaccepteerd.

De voorzitter van de Raad zei dat de eerste vraag inderdaad is of dit wel kan. De uitspraak volgt over zes weken.