'Meest ambitieuze plan voor boeren, maar het is wel haalbaar'

In het regeerakkoord wordt onder meer gesproken over een stikstofaanpak waarvoor 20 miljard euro is uitgetrokken, agrarisch natuurbeheer en de heroprichting van een nieuw soort productschappen om uitvoeringskracht te creëren. 'Je ambities maak je pas waar als je ook de maatregelen opschrijft en het geld beschikbaar stelt om dat voor elkaar te krijgen. Dat is wat we beide gedaan hebben', aldus Bontenbal.

De ambitieuze plannen zullen voor sommige boeren betekenen dat ze hun bedrijf moeten veranderen of dat ze besluiten om hun bedrijf te beëindigen. 'Ik hoop dat de meeste boeren gewoon door kunnen gaan, vooral de jongeren', zegt Bontenbal. 'Ik denk dat het mogelijk moet zijn om de transformatie naar een toekomstbestendige agrarische sector te maken, maar dat dit wel samen met de ondernemers moet gebeuren.'

Stikstofaanpak

De stikstofaanpak zal gefaseerd worden uitgerold, zegt de CDA-fractievoorzitter. 'In het akkoord zie je een aantal punten waarvan wordt gezegd dat ze voor de zomer moeten worden uitgewerkt. Het huidige kabinet is bijvoorbeeld al bezig met vrijwillige beëindigingsregelingen, en die gaan gewoon door.'

Andere maatregelen kosten meer tijd om uit te werken, verwacht Bontenbal. 'Zoiets als doelsturing – een wens van het CDA – kun je pas over een aantal jaar volledig waarmaken', geeft hij aan. De kritische depositiewaarde kan volgens de fractieleider pas uit de wet als er een alternatief voor is.

Grondgebondenheid

Daarnaast maakt de nieuwe coalitie ook werk van grondgebondenheid, al wordt dat niet verplicht voor alle boeren, zegt Bontenbal. 'Nederland moet grondgebondenheid organiseren. Dat is al afgesproken met Europa. Alleen zijn er boeren die niet via grondgebondenheid, maar via innovatieve maatregelen dezelfde doelen kunnen halen. Wij vinden dat je boeren die koploper zijn en de milieudoelen al via doelsturing halen, niet alsnog moet dwingen tot grondgebondenheid.'

De coalitie zoekt nadrukkelijk samenwerking met andere partijen en met maatschappelijke organisaties voor de uitwerking van de plannen en het verkrijgen van draagvlak. 'In het verlengde hiervan komt er een nieuwe uitvoeringsorganisatie: een soort productschap 2.0', zegt Bontenbal. 'In de productschappen zat vroeger veel kennis. Ze konden namens veel partijen regels uitdenken en konden met de overheid overleggen. Die kennis moeten we weer ophalen.'

Bontenbal: 'Er moet een veel nauwere samenwerking zijn tussen de plannenmakers – die niet moeten gaan zweven – en de boeren en tuinders die het uitvoeren. Daartussen komt dan een productschap 2.0, dat hen helpt om dit voor elkaar te boksen.'