Jetten wil einde maken aan jojobeleid: 'Boeren te lang in de steek gelaten'

Toekomstperspectief voor boeren en tuinders is voor de D66-leider en aanstaand minister-president een belangrijk thema en voor het nieuwe kabinet een van de grote uitdagingen. Dat zei Jetten in een toelichting aan Nieuwe Oogst op het vandaag gepresenteerde coalitieakkoord.

'Ik ben heel blij dat we weer echt de portemonnee trekken als overheid, want we hebben boeren en tuinders te lang in de steek gelaten en te weinig geïnvesteerd in natuurherstel en uitbreiding daarvan', aldus Jetten. De 20 miljard euro die het nieuwe kabinet wil reserveren voor de stikstofaanpak wordt afhankelijk van de benodigde gebiedsprocessen verdeeld. 'De Peel vraagt een heel andere aanpak dan de Veluwe of een gebied in Friesland.'

Vrijwilligheid voorop

De coalitie tussen D66, VVD en CDA gaat door met een beëindigingsregeling voor boeren, maar houdt daarbij vast aan vrijwilligheid, benadrukt Jetten. 'Rond Natura 2000-gebieden gaan we werken met zonering en grondgebondenheid. Daarmee geven we als overheid een duidelijk kader waarbinnen goede voedselproductie kan plaatsvinden, met een goede boterham voor boeren.'

Jetten erkent dat dit voor sommige agrariërs een grote verandering zal betekenen. 'Niet elk boerenerf zal hetzelfde blijven als het nu is', geeft hij toe. In gesprekken met jonge boeren en tuinders hoorde hij dat zij vol plannen zitten om hun bedrijf om te vormen. Het nieuwe kabinet wil ze daarbij ondersteunen.

Een gezonde toekomst voor de land- en tuinbouw is voor het aanstaande kabinet een van de grote dossiers. Naast defensie, de zorg en de bouw van voldoende nieuwe woningen. Jetten ziet een breed draagvlak dat lang standhoudt, ook buiten Den Haag, om een einde te maken aan wat hij noemde het 'jojobeleid' van 'veel praten en weinig doen'.

Over schaduw gestapt

Gevraagd naar waar hij met dit coalitieakkoord het meest trots op is, wees Jetten op de afspraken die zijn gemaakt voor de steun aan jonge boeren en tuinders, het natuurbeleid en de wijze waarop de drie partijen Nederland van het stikstofslot willen halen. 'Vooraf lagen wij hier best ver uit elkaar. Op dit onderwerp zijn we alle drie over onze schaduw gestapt.'

Het nieuwe kabinet zal op onderdelen akkoorden moeten sluiten met oppositiepartijen. Jetten heeft er vertrouwen in dat dat gaat lukken. De keuze voor een minderheidskabinet noemt hij de 'juiste keuze in de huidige politieke context'.

Voor de benodigde akkoorden zullen de nieuwe bewindslieden ook buiten de Haagse politiek naar draagvlak moeten zoeken. Jetten noemde onder meer boerenorganisaties als partijen die meegenomen moeten worden in de plannen voor het oplossen van de stikstofcrisis.

Flink aan de bak

'De nieuwe ministers moeten flink aan de bak. We verwachten van hen dat ze al in een vroeg stadium de plannen voorleggen aan maatschappelijke organisaties en niet-gouvernementele organisaties (ngo's) en deze zo opbouwen richting de debatten', aldus de beoogd leider van het minderheidskabinet.

De drie partijleiders die samen het coalitieakkoord sloten, zijn ervan overtuigd dat het minderheidskabinet zal slagen. VVD-leider Dilan Yesilgöz noemt het een 'daadkrachtig kabinet dat vier jaar zal zitten'. CDA-voorman Henri Bontenbal wijst erop dat het akkoord tussen de partijen niet vrijblijvend is. 'Daar moeten we eerlijk in zijn.'

Het streven naar toekomstperspectief voor boeren en tuinders noemde hij een van de drie grote ambities van zijn partij.