'Belang Nederlandse agrofoodcomplex te laag ingeschat'

Nieuws Politiek René Bouwmeester 27 jan 2026 om 13:18uur

Formerende partijen moeten het Nederlandse agrofoodcomplex expliciet erkennen als strategische sector en verankeren in het nieuwe regeerakkoord. Die oproep doen zeventien grote bedrijven uit de agrofoodsector in een brief. Onder hen bevinden zich Vion, Agrifirm, HZPC en De Heus.

Het belang van de agrofoodsector voor de Nederlandse economie wordt onderschat, menen zeventien organisaties in een brief aan de formatie.

De coalitie van bedrijven benadrukt dat de keten niet alleen verantwoordelijk is voor een substantieel deel van de nationale export en werkgelegenheid, maar dat deze ook essentieel is voor de strategische voedselzekerheid binnen Europa. De opstellers van de brief maken zich grote zorgen over beleidsvoorstellen die sturen op krimp. In plaats daarvan pleiten zij voor een stabiel en voorspelbaar overheidsbeleid.

Verder uiten de partijen scherpe kritiek op het rapport-Wennink en recente uitlatingen van VNO-NCW, waarin volgens hen wordt gerekend met onjuiste data en wordt gestuurd op een zeer forse krimp van ruimte en productie in de agrofoodsector. Dat zou niet alleen de primaire landbouw raken, maar het hele agrofoodcluster. Daarnaast zou dit het nationale verdienvermogen uithollen.

Familiebedrijven

In een feitelijke notitie wijzen de samenwerkende bedrijven erop dat de sector in 2025 goed was voor circa 137 miljard euro aan export – ruim 20 procent van de totale goederenexport – en 77,1 miljard euro aan toegevoegde waarde, 7,3 procent van het bbp. Ongeveer 621.000 arbeidsjaren, circa 7,5 procent van de nationale werkgelegenheid, zijn direct of indirect verbonden aan het agrofoodcomplex. De organisaties benadrukken dat familiebedrijven, coöperaties en internationale ondernemingen met een langdurige binding aan Nederland fors investeren in innovatie, verduurzaming en werkgelegenheid in de regio.

Tegen de achtergrond van geopolitieke spanningen en kwetsbare handelsketens waarschuwen de partijen dat zonder voldoende binnenlandse plantaardige en dierlijke productie de continuïteit van verwerkende bedrijven en het hele ecosysteem onder druk komt te staan. 'Geopolitieke ontwikkelingen maken duidelijk dat voedselzekerheid en -soevereiniteit binnen de EU samenhangen met strategische autonomie en maatschappelijke weerbaarheid. Weerbaarheid vraagt niet alleen om verwerkende industrie en logistiek, maar juist ook om voldoende binnenlandse primaire productie', schrijven zij.

Stikstofslot

De opstellers van de brief vragen om een consistent en voorspelbaar beleidskader, meer ruimte voor ondernemerschap en langetermijninvesteringen. Ook vragen ze om een fundamentele, juridisch houdbare wijziging van de stikstofwetgeving zodat het stikstofslot wordt opengebroken en vergunningverlening weer op gang komt.

De sector investeert al fors in emissiereductie, zorgvuldiger gebruik van gewasbeschermings- en antimicrobiële middelen en hogere dierwaardigheid, stellen de partijen. Maar daar moet volgens hen wel een evenwichtige beleidsbasis tegenover staan. Hun oproep aan de formerende partijen: bied de gehele agrofoodketen voldoende perspectief en ruimte in het nieuwe regeringsbeleid.

'Het Nederlandse agrofoodcomplex vertegenwoordigt economische kracht, werkgelegenheid en maatschappelijke waarde', zo schrijven de partijen. 'In een tijd van geopolitieke onzekerheden is het noodzakelijk deze sector blijvend te beschouwen als structurele pijler van de economie en samenleving en expliciet te verankeren in de hoofdlijnen van het regeringsbeleid. Wij roepen de formerende partijen op om de gehele agrofoodketen voldoende perspectief en ruimte te bieden.'