'Wie over de mest gaat, heeft de macht'

Het is een greep uit de vele gefrustreerde reacties van respondenten die meewerkten aan de LTO-peiling over de impact van de mestcrisis. Ruim 1.400 melkveehouders deden mee.

Uit de reacties valt op te maken wat we eigenlijk al lang weten. De mesthandel regeert en bepaalt: of de mest wordt opgehaald, bij wie, tegen welke prijs, op welk moment en tegen welke voorwaarden. Ik ken veehouders die eerst (een deel) van de opgehaalde mest moeten afrekenen, voordat de mest wordt geladen.

De mestprijzen zijn dit voorjaar verdubbeld door de nijpende situatie bij veehouders. Diverse respondenten hinten op het kunstmatig hoog houden van die ophaaltarieven. Dat is sowieso al langer een doorn in het oog.

Het is immers de mesthandel zelf die de prijs bepaalt. Wekelijks geven de bedrijven hun ophaaltarief door aan marktinformatiebureau DCA. Dat middelt de tarieven tot de leidende marktprijs voor die week. Veehouders kunnen niet anders dan dit tarief accepteren.

Het is voor veehouders dus slikken of stikken. Want de mesthandel dicteert en heeft als spil in de mestketen alle touwtjes in handen. Boeren zijn afhankelijk van hen. Ze hebben simpelweg geen enkele onderhandelingspositie in dezelfde keten. Want wie over de mest gaat, heeft de macht.

In de agrofoodketens wordt al langer gesproken over verdienvermogen en de boer en tuinder daarin laten meedelen, over eerlijke margeverdeling in de keten en true value. Het zou niet meer dan billijk zijn als eenzelfde discussie en verantwoordelijkheid wordt genomen in de mestketen. Zeker in tijd van crisis.