Afdekplicht bollenafval komt te vervallen

Het besluit van het Ctgb betekent concreet dat telers van bloembollen hun afvalhopen niet meer hoeven af te dekken als ze voor de schimmelbestrijding middelen gebruiken op basis van azolen. Het gebruik van deze fungiciden is behoorlijk gangbaar in de Nederlandse bollenteelt.

Het betreffende protocol is sinds begin 2021 onderdeel van het wettelijk gebruiksvoorschrift voor fungiciden die tot de groep van de azolen horen. Doel van het protocol was de groei en verspreiding van de azolenresistente schimmel Aspergillus fumigatus tegen te gaan.

Deze schimmel komt wereldwijd voor en kan longinfecties veroorzaken bij mensen met een sterk verzwakt immuunsysteem. Aanvullend onderzoek laat volgens het Ctgb zien dat het resistentieprobleem te wijdverspreid is om in te dammen met de maatregelen uit het protocol. Een alternatief protocol gebaseerd op twee keer per week natmaken van de afvalhopen is onvoldoende effectief, blijkt uit onderzoek van het Ctgb.

Deze optie botst bovendien met maatregelen voor wateronttrekking, risico op extra uitspoeling en geldende milieuregelgeving. Het Ctgb heeft het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit gevraagd om het resistentievraagstuk mee te nemen in lopend, breder nationaal en internationaal onderzoek naar het probleem en effectieve maatregelen.

Resistente schimmel wijdverspreid

De azolenresistente schimmel Aspergillus fumigatus wordt in verschillende concentratiegebieden wereldwijd gevonden. In Nederland zijn dat behalve in afval uit de bollenteelt ook in houtsnippers, groenafval en agrarisch restafval van bepaalde teelten. Aanvankelijk was de verwachting dat de maatregelen uit het azolenprotocol zouden bijdragen aan het beheersen van de verspreiding in ons land.

Nieuwe inzichten geven volgens het Ctgb aan dat de schimmelstammen zo aangepast en wijdverspreid zijn dat alleen maatregelen in de bollenteelt niet bijdragen aan het beheersen van de resistentie. In een internationaal onderzoek kijken vijf Europese agentschappen naar mogelijke oplossingen.

Brede toepassing

Met het oog op de brede toepassing van schimmelbestrijdende azolen in onder meer geneesmiddelen, diergeneesmiddelen, gewasbeschermingsmiddelen, biociden en cosmetica zijn hier ook het Europees Geneesmiddelenbureau, het Europees Agentschap voor chemische stoffen en de Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid bij betrokken.

Daar zal ook de vraag aan de orde komen of middelen zoals azolen alleen gereserveerd moeten blijven voor geneesmiddelen. Deze vraag overstijgt het mandaat van het Ctgb, benadrukt de toelatingsautoriteit.