Schapenhouders+zoeken+modus+om+wolf+op+afstand+te+houden
Achtergrond
© Michiel Elands

Schapenhouders zoeken modus om wolf op afstand te houden

Met afrasteringen en kuddewaakhonden beschermen Limburgse schapenhouders hun vee. 'Makkelijk is het niet, maar we moeten een werkbare en betaalbare manier vinden om de wolf buiten de deur te houden', redeneert schapenhouder Patrick Geukemeijer uit Baexem.

Afgelopen juni om 22 uur kreeg schapenhouder Heidi van der Pol een appje van een managehouder in de buurt: 'Hé Hei, er schijnt een wolf in de bossen te lopen.' Van der Pol twijfelde geen moment en dreef alle ooien en lammeren naar de stal. 's Nacht ophokken is sindsdien haar credo om haar vee te beschermen.

De komende tijd is de schapenhouderij in Altweerterheide proeftuin voor een vaste afrastering om de wolf op afstand te houden. Met hulp van verschillende organisaties en provincie Limburg gaat Van der Pol onderzoeken wat wel en niet werkt om 's lands grootste roofdier op afstand te houden.


Niet rustig afwachten

Van der Pol combineert samen met haar man Paul Schram op twee locaties een melkveehouderij met het houden van Swifter-schapen. Op 90 hectare grond kunnen de tachtig ooien en lammeren in principe jaarrond op eigen grond grazen. 'Rustig afwachten tot de wolf verder oprukt, daar is niemand mee geholpen', vindt de schapenhouder.

Met afwachten tot de wolf verder oprukt, is niemand geholpen

Heidi van der Pol, schapenhouder in Altweerterheide

Geukemeijer zet zijn duizend schapen in voor natuurbegrazing. De kuddes verplaatsen zich snel. Sinds een paar maanden zet hij wolfwerende flexinetten in. 'Dat vraagt om een andere manier van denken en werken: van hoe houd ik mijn schapen binnen naar hoe houd ik de wolf buiten?'

De netten met stroomdraden zijn loodzwaar en twee keer zo duur als de reguliere netten. Vanuit het IKL-project 'Schadepreventie wolf' krijgt Geukemeijer de komende tijd hulp. 'Mijn belangrijkste vraag is hoe we in de toekomst de aanwezigheid van de wolf gaan combineren met natuurbegrazing en wie de rekening betaalt.'


Tekst gaat verder onder kader.

Subsidie en voorbeeldlocaties

In Limburg loopt sinds eind 2020 het IKL-project 'Schadepreventie wolf'. Boeren krijgen steun van vrijwilligers en informatie via onder meer bijeenkomsten op de voorbeeldlocaties. Via de provincie krijgen veehouders subsidie op maatregelen zoals het plaatsen van flexibele of vaste afrasteringen. Schapenhouders Heidi van der Pol en Patrick Geukemeijer zijn de komende tijd voorbeeldbedrijven. De LLTB is vanuit het overlegplatform over de wolf nauw betrokken bij het project. Ook terreinbeherende organisaties, experts op het gebied van schadepreventie, Faunabeheereenheid Limburg, Jagersvereniging, ARK Natuurontwikkeling en partijen als VGSN, LWPS, Platform KSG en Oos Mergelland Sjaop doen mee.

De twee schapenhouders worden begeleid door Bas Custers van Wolf-Fencing Nederland en Ray Dorgelo van Canine Efficiency. Wolf-Fencing Nederland is in 2018 opgericht om de wolf te beschermen. 'Dat doen we door boeren vrijwillig te helpen met alle werkzaamheden die nodig zijn om de wolf op afstand te houden', licht Custers toe.

Met een handjevol vrijwilligers gaat Custers 750 meter vaste afrastering bij de schapenhouderij in Altweerterheide plaatsen. Het gaat om een wei van ruim 3 hectare. Daaromheen komt een 1,20 meter hoge rastering met vijf draden met daarop stroom. 'Het geeft een veel stevigere schok dan een schrikdraadje', waarschuwt hij.


Werkhonden

Van der Pol neemt nog een extra maatregel om zijn kudde te beschermen: Dorgelo begeleidt de komst van twee werkhonden. 'Anders dan waak- of drijfhonden zijn het dieren die én sociaal vaardig zijn én goede beschermingsinstincten hebben', zegt hij. 'Wolven kunnen lange tijd langs het hek lopen, totdat ze een gaatje vinden en werkhonden geven de boodschap af: opzouten!'

De afgelopen tijd regent het bijtincidenten in het zuidoosten van het land. Geukemeijer verloor in twee jaar tien schapen, in de meeste gevallen met zekerheid toe te schrijven aan een wolf. Half november sloeg het roofdier ook toe in Afferden en doodde acht schapen. 'Dat noemen we surplus killing', weet Custers. 'De wolf gedraagt zich als een vos in het kippenhok.'


Scherp blijven

Juist omdat landbouwhuisdieren niet kunnen vluchten en tam zijn, weten ze zich geen raad met de wolf. Dat stimuleert het jachtinstinct van het roofdier, redeneren de wolfkenners. Dorgelo: 'Iedere wolf is anders en gedraagt zich anders, dus moet je als veehouder altijd scherp blijven.'

Beide schapenhouders vinden samenwerking met experts en overheid broodnodig om kennis te verzamelen en ervaringen te delen. 'Dat kan straks ook met een bezoek aan ons bedrijf', besluit Van der Pol.



Ook loslopende honden kunnen de dader zijn

Met sectie of DNA-afname van bijtwonden is vast te stellen of de wolf de dader is. Het komt regelmatig voor dat loslopende honden vee doden. In Limburg zijn vooral rondtrekkende wolven te lokaliseren. Maar net over de grens met Noord-Brabant, op De Groote Heide, heeft een wolf zich gevestigd die mogelijk ook Nederweert als leefgebied heeft. Wolven eten onder andere zwijnen, herten, reeën, muizen en ratten. In Nederland zijn de afgelopen jaren ook verschillende incidenten geweest met landbouwhuisdieren. Naast schapen en lammeren zijn veulens en kalveren het slachtoffer. De wolf is een beschermde diersoort. Veehouders nemen maatregelen om de roofdieren buiten de deur te houden, bijvoorbeeld met afrasteringen en kuddewaakhonden. Ook ezels of lama's opnemen in de kudde kan volgens kenners alarmerend werken. Een andere optie is het vee 's nachts ophokken. Organisatie BIJ12 monitort wolven en handelt namens de provincies schades af. Om in aanmerking te komen voor een vergoeding, moet een vermoedelijke aanval van een wolf zo spoedig mogelijk worden gemeld via (085) 4862222. Als het zeer aannemelijk of vastgesteld is dat het om een wolf gaat, krijgt de eigenaar de vergoeding. Tot 1 januari 2022 wordt voor een tegemoetkoming nog niet getoetst of de veehouder preventieve maatregelen heeft genomen.

Bekijk meer over:

Weer

  • Zaterdag
    13° / -1°
    10 %
  • Zondag
    12° / 1°
    10 %
  • Maandag
    14° / 0°
    10 %
Meer weer