Bij winteruien telt kwaliteit zwaarder dan kilo’s

Achtergrond Akkerbouw Job Hiddink 12 nov 2026 om 06:30uur

Bij de keuze voor een winteruienras moeten telers verder kijken dan alleen kilo’s. Schiettolerantie, vroegheid en huidkwaliteit zijn bepalend. Daarnaast moet het ras ook passen bij grondsoort, zaai- of plantmoment en vooral bij de beoogde afzet. Een vroege, goed verkoopbare ui kan daardoor interessanter zijn dan een later ras met een hogere opbrengst, stellen zaadbedrijven.

Winteruien laden op een perceel in West-Brabant. Telers zoeken alternatieven voor de reguliere uienteelt.

Telers zoeken alternatieven voor de reguliere uienteelt, waarin de risico’s de laatste jaren zijn toegenomen. ‘Daarnaast wordt het Nederlandse klimaat geschikter voor winteruien omdat we weinig strenge winters meer hebben’, stelt salesmanager Paul Leenheer van Takii Europe.

Leenheer merkt dat de belangstelling voor de winterzaaiuienteelt toeneemt. ‘Ze worden eerder gezaaid dan het moment dat winterplantuien de grond in gaan en geven dus ook risicospreiding. Vooral in droge seizoenen of bij verwachte kwaliteitsproblemen overwegen telers winterzaaiuien. Dit omdat er vroeg vraag naar nieuwe uien wordt verwacht in zulke jaren.’

Jeroen Kuin van De Groot en Slot herkent die groeiende belangstelling voor winterzaaiuien niet. ‘Naar plantuien is wel meer vraag, specifiek voor het ras Troy. Dit vanwege de hoge kwaliteit op het vroege oogsttijdstip, maar door de beperkte beschikbaarheid van zaaizaad in voorgaande jaren, groeide het areaal helaas niet. Troy is een voorjaarsras met een hoge schiettolerantie die daarom in het najaar kan worden geplant.’

Het Nederlandse klimaat wordt geschikter voor winteruien omdat we weinig strenge winters meer hebben

Paul Leenheer, salesmanager bij Takii Europe

In de genetica zijn er volop ontwikkelingen. Kuin: ‘We zijn hard op weg om genetica op de markt te kunnen brengen die zowel meeldauw- als fusariumresistentie in zich hebben, al duurt dit nog wel een aantal jaren.’ Volgens hem dragen deze resistenties eraan bij om op een duurzame manier overwinteringsuien te kunnen blijven telen.

Ook Leenheer zegt dat er bij Takii de laatste jaren goede stappen zijn gezet als het gaat om huidkwaliteit en verwerkbaarheid van winteruien. Het zaadbedrijf heeft met Galatea en Boreas al twee rassen met een goede huidkwaliteit beschikbaar. ‘Telers die graag voor een maximale opbrengst gaan, kunnen beter voor Tough Ball kiezen.’

De Groot en Slot komt dit jaar na intensief testen met het nieuwe ras Marathon. ‘Dit is een voorjaarsui met een hoge schiettolerantie en is daarom ook geschikt om in de herfst te planten’, weet Kuin. ‘Marathon is vroeg oogstbaar en heeft een dunne nek. Voordeel daarvan is de korte droogperiode na oogst.’

Risico op schieters

Volgens Kuin zijn schieters en de relatief korte verkoopperiode de grootste risico’s bij winterplantuien. Hij benadrukt dat het juiste plantmoment en goed gedraineerde grond essentieel zijn om schieters te voorkomen en een product van de juiste kwaliteit op het juiste moment te kunnen oogsten.

Leenheer vindt dat meeldauwbestrijding en preventie prioriteit moeten hebben bij deze teelt. ‘Daarnaast wordt het risico op uitspoeling van bodemherbiciden op lichte gronden soms onderschat. Boer je op lichte grond, doe vóór de teelt een aaltjesanalyse.’

Thema Rassenkeuze
De Nieuwe Oogst van 11 november staat in het teken van het thema Rassenkeuze. Agrico kan met de nieuwbouw van Agrico Research kweektechnieken toepassen om sneller robuuste rassen te ontwikkelen. Verder in dit thema: waar moet je op letten in de rassenkeuze bij winteruien en zijn er ook rassen die bestand zijn tegen fusarium? Daarnaast een artikel over nieuwe kansen voor hybridetarwe. Tot slot vertelt akkerbouwer Martijn Westers hoe hij in zijn rassenkeuze rekening houdt met de afzetmarkt. Lees alle verhalen die in het weekblad Nieuwe Oogst zijn verschenen met het thema Rassenkeuze.