‘Hoge ambities vragen om ruimte voor agrariërs’

Toch bleef vooral iets anders hangen. De Denen stellen scherpe doelen, maar laten ondernemers ruimte om te bepalen hoe ze die bereiken. Dat betekent dat bedrijven zich kunnen ontwikkelen. Soms groter, soms extensiever, soms met nieuwe technieken of andere verdienmodellen.

We bezochten bijvoorbeeld een melkveebedrijf met meer dan duizend koeien. Niet omdat schaalvergroting het doel is, maar omdat die bedrijfsontwikkeling een uitkomst kan zijn van ondernemerschap binnen duidelijke kaders.

Daar kunnen we in Nederland van leren. Hier dreigt verduurzaming te vaak samen te vallen met structuurbeleid. Denk aan een generieke grootvee-eenheid (GVE)-norm of brede zones met beperkingen op grondgebruik, zelfs waar een directe koppeling met de lokale opgave ontbreekt.

Zulke maatregelen schrijven voor hoe een bedrijf eruit moet zien, terwijl lang niet altijd vaststaat dat ze de meest effectieve bijdrage leveren aan klimaat, water of natuur. Ze kunnen bovendien de slagkracht en concurrentiepositie van bedrijven verzwakken.

Wie ambitieuze doelen stelt, moet ondernemers dus ook de ruimte geven om oplossingen te vinden die bij hun bedrijf en hun omgeving passen. En waar de samenleving meer vraagt dan de markt vergoedt, hoort er een fatsoenlijke beloning tegenover te staan. Bijvoorbeeld voor extensivering via het Agrarisch Natuur- en Landschapsbeheer (ANLb).

Verduurzaming vraagt richting, betrouwbare kaders, haalbare doelen en een heldere bestemming. De Deense les is daarbij wat mij betreft dat de ondernemer de route moet kiezen.