Financiële veerkracht landbouw maskeert grote verschillen

Volgens ABN AMRO staan veel boeren en tuinders na enkele jaren met relatief sterke resultaten in 2026 onder druk door lage opbrengstprijzen, droogte en hogere kosten voor energie, brandstof en mestafzet. Vanwege de goede financiële resultaten van voorgaande jaren, beschikt een groot deel van de bedrijven over voldoende reserves om tegenvallers op te vangen, verklaart de bank. De verwachting is daarom dat er geen brede liquiditeitsproblemen ontstaan, maar wel zijn er grotere verschillen tussen bedrijven en sectoren.

In zijn algemeenheid bepalen factoren als waterbeschikbaarheid, toegang tot goedkope energie, de gekozen afzetstrategie en deelname aan ketens steeds vaker het financiële resultaat. Alleen bedrijven die deze zaken goed op orde hebben, kunnen profiteren van de huidige marktomstandigheden. Bedrijven die afhankelijk zijn van de vrije markt of beperkt toegang hebben tot water en energie, ondervinden juist steeds meer druk.

Betere vooruitzichten

Sectoreconoom Agrarisch & Food Jelmer Schreurs van ABN AMRO gaf maandagmiddag tijdens een evenement in het hoofdkantoor in Amsterdam een toelichting op de liquiditeitsverwachtingen per sector. Volgens hem zijn de vooruitzichten over het algemeen beter dan een halfjaar geleden.

‘Vooral in de akkerbouw is er nu sprake van een compleet andere situatie. Waar begin dit jaar sprake was van grote overschotten, is door de productiedaling vanwege de droogte het overaanbod op de markt sterk verminderd. Hierdoor trekken de prijzen aan’, meldt Schreurs.

Voor veel aardappeltelers, met name wie kan beregenen, geldt dat hogere prijzen een deel van de opbrengstverliezen compenseren. Akkerbouwers zonder waterbeschikbaarheid hebben het moeilijker en kunnen soms zelf contractverplichtingen niet volledig nakomen. De verwachting is wel dat de komende maanden de liquiditeitspositie van de sector verder verbetert.

Liquiditeit daalt in melkveehouderij

Volgens Schreurs is het afgelopen halfjaar de liquiditeit in de melkveehouderij gedaald. Doordat de melkprijs langere tijd onder de kostprijs heeft gezeten, hebben veel bedrijven moeten interen op eerder opgebouwde reserves. ‘Veel melkveehouders probeerden minder kosten te maken of kosten uit te stellen.’ Daarnaast lopen de kosten voor mestafzet, fosfaatrechten en de gevolgen van droogte voor de ruwvoerwinning op.

Ondanks die uitdagingen verwacht de sectoreconoom van ABN AMRO dat de situatie het komende halfjaar stabiliseert. Voor volgend jaar zijn de vooruitzichten gunstiger, doordat vraag en aanbod op de zuivelmarkt beter in balans zouden kunnen komen. Momenteel drukken vooral grote botervoorraden de marktprijzen.

Volg de actuele zuivelprijzen op onze marktpagina

Voor wat betreft de varkenshouderij meldt Schreurs dat de sector zich momenteel bevindt in de onderkant van de varkenscyclus. ‘De prijsvorming is slecht. Voor zeugenhouders rekenen we op een daling van de liquiditeitspositie in het komende halfjaar. Dit heeft ook te maken met hoge kosten voor bouw, voer, energie en mestafzet’, verklaart hij.

Vleesvarkenshouders boeren iets beter, omdat ze goedkoper biggen kunnen inkopen. Maar ook deze sector heeft te maken met een combinatie van lage vleesprijzen en hoge kosten. Daarnaast beperkt China de import van Europees varkensvlees en zorgt de uitbraak van Afrikaanse varkenspest in Spanje voor extra onzekerheid.

Volgens Schreurs zet de positieve stemming in de pluimveehouderij nog even door, alleen voor vleeskuikens koelt de stemming iets af. De eierprijzen blijven op een hoog niveau omdat de markt krap blijft door dierziekten, uitbraken van vogelgriep en een afnemend aantal producenten in Europa. ‘De sector laat als geheel een duidelijke verbetering van de liquiditeitspositie zien’, geeft de sectoreconoom aan.

De actuele pluimvee- en eierprijzen zijn ook te vinden op onze marktpagina’s

Het is volgens Schreurs bewonderingswaardig hoe de glastuinbouwsector de energieshock heeft weten te doorstaan. ‘Dit is te danken aan heel professioneel energiemanagement en de forse investeringen in verduurzaming.’

Vooral bedrijven die hun energievoorziening goed hebben georganiseerd, bijvoorbeeld met eigen opwekking of gunstige contracten, realiseren sterke resultaten. ABN AMRO rekent op een verdere verbetering van de liquiditeit in de komende zes maanden.

De marktomstandigheden voor voedingstuinbouwbedrijven zijn ook gunstig. Vanwege de droogte en hitte in Zuid-Europa is het groenteaanbod afgenomen, waardoor de vraag stevig blijft. Nederlandse producenten profiteren van hogere prijzen.

Sierteelt relatief weerbaar

Specifiek over de sierteelt meldt ABN AMRO in het rapport dat de sector wordt geraakt door hoge energieprijzen, personeelstekorten en droogte. Toch blijkt ook deze sector relatief weerbaar. Veel bedrijven hebben de afgelopen jaren geïnvesteerd in verduurzaming, energiebeheer en efficiëntere productie.

Voor wat betreft de markt blijft de bloemen- en plantenexport redelijk op peil, ondanks een matige economische groei in belangrijke afzetmarkten. Daardoor verwacht ABN AMRO geen sterke groei, maar wel een stabiele ontwikkeling van de liquiditeit.

Schreurs concludeert dat de financiële robuustheid in de agrarische sector is toegenomen. Dat wil zeggen dat de liquiditeit en solvabiliteit doorgaans goed is. Daarnaast stelt de sectoreconoom dat de kwaliteit van het ondernemerschap van boeren en telers toeneemt en dat bijvoorbeeld tuinders beter omgaan met de volatiliteit van de markt.