‘Soms heb je iemand nodig die het uittekent’

Angelo Friesen kreeg het boerenleven met de paplepel ingegoten. Als kind reed hij dagelijks mee op de trekker en dacht hij er al over om uiteindelijk het bedrijf van zijn ouders in Meterik over te nemen. Inmiddels krijgt hij steeds meer verantwoordelijkheden op het teeltbedrijf en gaat het gezin de komende drie jaar een overnametraject in. Intussen heeft Friesen ook een eigen bedrijf: Nero’s Snacks.

Nero’s Snacks ontstond tijdens Friesen's studie aan HAS green academy in Den Bosch. Voor een project zocht hij naar een bestemming voor groente die wordt weggegooid, omdat deze te krom, dun of kort is. Frituursnacks kwamen daarbij het beste uit de test. ‘Veel mensen waren enthousiast, maar voor mij was het een schoolproject’, vertelt Friesen. ‘Richting de kerst belden restaurants of ik een paar bakjes kon maken. Dat werd steeds een beetje meer en op een gegeven moment dacht ik: misschien moet ik hier toch iets mee.’

Met zijn afstudeerproject zette hij het bedrijf verder op. Inmiddels staat op het erf van het familiebedrijf een productiekeuken waar Friesen diverse vergeten groenten als pastinaak en schorseneer schilt, snijdt en vacuümgaart. Tegelijkertijd neemt hij thuis steeds meer werkzaamheden binnen het familiebedrijf over en werkt hij drie dagen in de week bij een plantenkwekerij.

Alle ballen in de lucht houden, bleek best een uitdaging. Dus zocht Friesen hulp. Via oud-docenten kwam hij uit bij BoerenPerspectief Limburg. Na een kennismakingsgesprek werd Friesen gekoppeld aan procesbegeleider Wilma Hendriks. Zijn hulpvraag bestond vooral uit timemanagement, dus begonnen ze daar. ‘We hebben alles wat in Angelo’s hoofd speelde letterlijk op tafel geplakt en zijn dat gaan ordenen’, vertelt Hendriks. ‘Wat draagt bij aan de doelen die je wilt bereiken? Wat moet nu gebeuren en wat kan later? Wat moet je zelf doen en wat kun je delegeren? Zo lag er een plan op tafel en dat is Angelo vervolgens gewoon gaan uitvoeren.’

‘In een klein bedrijf doe je als eigenaar heel veel zelf’, vult Friesen aan. ‘Alles voelt op dat moment als een prioriteit. Je moet een rangschikking aanbrengen en ook tijd maken voor de grote beslissingen.’ Friesen en Hendriks gingen samen aan de slag om hoofd- en bijzaken van elkaar te scheiden en meer structuur aan te brengen.

Een vraag die meegroeit

Het timemanagement heeft Friesen inmiddels beter onder de knie. ‘Dat was vooral bewustwording’, zegt hij. ‘Maar doordat het bedrijf verandert, komen er nieuwe vraagstukken boven. Het nieuwe bedrijf loopt anders dan ik in eerste instantie had ingestoken, op een hele goede manier, maar dat vraagt ook ineens om een andere koers.’ De procesbegeleiding biedt de ruimte om in te gaan op verschillende vraagstukken, afhankelijk van wat er op dat moment speelt.

Hendriks is daarin de schakel die orde in de chaos schept en Friesen helpt om zelf stappen te zetten. ‘Wilma heeft niet op alles een antwoord, maar ze geeft me handvatten om verder te komen’, zegt Friesen. ‘Na zo’n gesprek heb ik weer een aantal dingen waarmee ik aan de slag kan. Wilma laat zien welke wegen er zijn om iets te bereiken.’

Lees ook: Ondernemers weten BoerenPerspectief Brabant massaal te vinden

De keuzes maakt hij zelf. ‘Vaak is het heel simpel. Je weet zelf dondersgoed waar je voor staat, maar als iemand het uittekent, wordt het ineens veel makkelijker om een beslissing te nemen. Het is makkelijk om iets voor je uit te schuiven. Maar op een gegeven moment liggen er veel knopen en die moet je toch doorhakken.’ Hendriks herkent dat. ‘Ik vertel geen nieuwe dingen, ik help je enkel over de drempel heen’, zegt ze.

Bij de vraag of er ook sprake was van huiswerk, lachen de twee. Friesen: ‘Wilma vroeg of dat moest en ik zei: ja, ik denk wel dat dit nodig is. Zo heb ik een stok achter de deur dat wanneer Wilma weer komt, ik concreet ben opgeschoten.’ Een vast ritme was er niet: als er een grote verandering aankwam, prikten ze een nieuwe datum. Zo kreeg het traject vorm op de manier die past bij Friesen en de ontwikkelingen die spelen op het bedrijf.

Inspelen op ontwikkelingen

Friesens perspectief krijgt nu steeds meer vorm, ondanks de uitdagingen die spelen. ‘Het telen wordt duurder en de regelgeving strenger’, stelt Friesen vast. ‘Met massaproductie redden we het niet lang meer, dat kan elders goedkoper. Daar moet je de strategie op aanpassen.’ In de komende drie jaar volgt de bedrijfsovername en zullen het ouderlijk bedrijf en Nero’s Snacks tot één bedrijf samensmelten, met kleinschalige teelt, en dat de producten zelf verwerkt en verkoopt.

Naar aanleiding van zijn positieve ervaringen met BoerenPerspectief Limburg, wil Friesen ook voor de toekomst een sparringpartner houden. ‘De keuzes blijven komen. Met de overname begint weer een heel traject waar veel bij komt kijken.’ Friesen benadrukt daarbij dat het fijn is om met iemand te kunnen praten. Zijn tip aan andere ondernemers is dan ook helder: ‘Schakel hulp in als je voor moeilijke keuzes staat. Als iemand van buiten de kritische vragen stelt, durf je de knoop ook door te hakken.’

Op maat een traject uitstippelen
Volgens procesbegeleider Wilma Hendriks is iedere deelnemer binnen BoerenPerspectief Limburg anders. ‘Je kunt geen enkel traject met elkaar vergelijken. De vragen wisselen enorm en daarmee ook mijn rol’, zegt ze. ‘Doel is het toekomstperspectief scherp krijgen. Daarna kunnen de meeste ondernemers zelf hun pad bewandelen of hebben ze hun adviseurs paraat staan. Als begeleider hoef ik niet op de stoel van de accountant te zitten.’
Het team van BoerenPerspectief Limburg bestaat uit procesbegeleiders met verschillende expertises, waaronder marketing, financiën of ruimtelijke ordening. Op basis van hulpvraag en persoonlijke klik wordt een match gevormd. ‘Indien nodig schakel ik een collega in. Zo heb ik ook trajecten waarin ik samenwerk met een collega, omdat hij of zij bepaalde expertise heeft die ik niet in huis heb’, vertelt Hendriks.
Bij Angelo Friesen kregen de gesprekken ook al snel een eigen karakter. Hendriks: ‘Angelo wist inhoudelijk al heel goed wat hij moest doen. Advies daarin had hij niet nodig. We begonnen het gesprek dan ook vaak met: wat moet er voor jou vandaag op tafel komen om morgen verder te kunnen.’