Enorme voorraden boter en kaas drukken zuivelmarkt

ABN Amro signaleert dat de situatie voor de Nederlandse melkveehouder uitdagend blijft. De melkprijs ligt momenteel onder de kostprijs, al wordt de financiële klap deels opgevangen door een recordproductie en hoge vee-inkomsten.

Door zuivelverwerkers zijn sinds eind 2025 aanzienlijke voorraden boter en kaas aangelegd. Deze reserves moeten eerst worden weggewerkt voordat er sprake kan zijn van een substantieel prijsherstel. Volgens de bank zal dat nog enkele maanden duren.

Hoewel de Europese export aantrekt door de lage prijzen, blijft het mondiale overaanbod van rauwe melk de markt tarten. Voor Nederland was de hitte van deze zomer een opvallende factor. De hittegolf van twaalf dagen in juni was de langste in vijf jaar, wat leidde tot een daling van 10 tot 20 procent in de melkaanvoer bij verwerkers.

Eiwit is booming

Binnen de zuivelmarkt vindt een opmerkelijke herwaardering plaats. Waar vetrijke producten zoals boter en kaas met respectievelijk 48 en 21 procent in waarde zijn gedaald ten opzichte van vorig jaar, zitten eiwitrijke producten zoals wei (+40 procent) en mageremelkpoeder (+9 procent) flink in de lift.

Deze trend wordt gedreven door een fitnesshype en het groeiende gebruik van afslankmedicatie, zoals Ozempic. Gebruikers van deze zogenaamde GLP-1-remmers krijgen het advies meer eiwitten te consumeren om spiermassa te behouden.

In de Verenigde Staten gebruikt naar verwachting rond 15 procent van de bevolking deze remmers, terwijl dit in Europa op ongeveer 2 procent zit. De Amerikaanse overheid heeft bovendien de ‘Amerikaanse Schijf van Vijf’ aangepast waarbij de geadviseerde hoeveelheid eiwit is verdubbeld. Hoewel deze run op eiwit een welkome nieuwe inkomstenstroom is, is het volume nog te klein om de hele zuivelmarkt uit het slop te trekken.

Inkomensval voorkomen

De gemiddelde Nederlandse melkveehouder heeft in de eerste helft van 2026 zijn liquiditeitspositie met 13.000 euro zien dalen tot een gemiddelde van 119.000 euro, zo becijfert ABN Amro. Ondanks dat de melkprijs onder de kritieke grens van 47 euro per 100 kilo ligt – de prijs die nodig is om alle kosten te dekken – is een grotere inkomensval voorkomen.

Daarbij heeft geholpen dat melkveehouders hun melkproductie verhoogden. Ook zijn hogere inkomsten gehaald uit vee door krapte op de markt voor rundvee en kalveren.

Bekijk de actuele zuivelprijzen op onze marktpagina

Overigens verloopt de krimp van de Nederlandse veestapel minder snel dan verwacht. Door onduidelijkheid over toekomstig stikstofbeleid en de angst dat 2026 een peiljaar wordt, houden veel boeren hun stallen liever vol.

De overheid probeert met regelingen zoals de Subsidieregeling extensivering melkveehouderij fosfaatrechten uit de markt te nemen. Maar de animo hiervoor lijkt vooralsnog beperkt door de hoogte van de vergoeding, aldus ABN Amro in haar prognose.

De bank verwacht dat de melkprijs rond de jaarwisseling weer richting de kritieke melkprijs beweegt. Hoewel de huidige malaise tijdelijk lijkt en de mondiale vraag naar zuivel richting 2034 waarschijnlijk met 21 procent stijgt, blijven de komende maanden financieel uitdagend voor de sector.