Droogte en hoge kosten drukken vertrouwen boeren en telers

De Agro Vertrouwensindex is opgebouwd uit de stemmingsindex en de index over de verwachting van het bedrijf voor de middellange termijn. In het tweede kwartaal van 2026 daalden beide indices, waarbij de middellangetermijnverwachting veel sterker afneemt (-6,9 punten) dan de stemmingsindex (-2,6 punten), meldt Wageningen Social & Economic Research.

Voor wat betreft melkveehouders is het vertrouwen in hun eigen bedrijf in het tweede kwartaal afgenomen met 11,2 punten naar -4,3 punten. Hiermee bleef de index voor het vierde achtereenvolgende kwartaal onder het langjarige gemiddelde van 11 punten. Daarnaast nam in deze sector de stemmingsindex af met 10 punten naar 12,1 punten. Het langjarige gemiddelde betreft 22,5 punten. De indicator voor de middellange termijn is teruggevallen naar -17,6 punten in het tweede kwartaal van 2026. Dit terwijl deze indicator zich in het eerste kwartaal had hersteld met 15 punten.

Lagere melkprijs

Volgens sectordeskundige Jakob Jager van Wageningen Social & Economic Research is de lagere melkprijs een belangrijke reden voor de lagere scores in de melkveehouderij. De melkprijs, die ruim een kwart lager is dan in het tweede kwartaal van vorig jaar, wordt veroorzaakt door een grotere wereldwijde melkaanvoer. ‘Daarnaast nemen de totale kosten van mestafzet toe, omdat er meer mest moet worden afgezet’, zegt Jager.

‘Een andere mogelijke oorzaak van het lagere vertrouwen is de droogte, die kan leiden tot een ruwvoertekort en de aankoop van schaars en duur ruwvoer. Ook de brandstofkosten lopen op’, licht de onderzoeker toe. In zijn algemeenheid is de verwachting dat de kosten voor melkveehouders sterk stijgen, vooral vanwege de hoge grondprijzen die een mogelijke grondgebondenheid zeer kostbaar maken.

Minder vertrouwen bij akkerbouwers

Over de akkerbouwsector meldt Wageningen Social & Economic Research dat ondernemers in het tweede kwartaal van dit jaar iets minder (-0,5 punten) vertrouwen hadden in hun eigen bedrijf dan een kwartaal eerder. In het tweede kwartaal ligt het vertrouwen op -4,3 punten, terwijl het langjarig gemiddelde boven 7 punten noteert. Door een daling van 3,9 punten staat de stemmingsindex nu op 1,7. Voor de middellangetermijnverwachting staat nu -9,9 genoteerd, door een stijging van 2,4 punten.

Volgens onderzoeker Mark Manshanden van Wageningen Social & Economic Research begon het seizoen goed, maar overheerste sinds het tweede kwartaal de droogte. ‘Daarbij komt dat eerst al de toewijzing voor suikerbieten naar beneden was bijgesteld en daarna ook de contractprijzen voor consumptie- en zetmeelaardappelen. Na een jaar dat veel akkerbouwers het liefst snel zouden vergeten, zijn dat geen signalen waarvan ze in een betere stemming komen’, verklaart hij.

Krimpend aardappelareaal

Manshanden denkt dat de verbetering van de middellangetermijnverwachting samenhangt met de signalen van een krimpend areaal voor aardappelen in Europa. ‘Dit zou erop kunnen wijzen dat de malaise in de aardappelsector achter de rug is’, signaleert hij.

Lees ook: Vertrouwen onder melkveehouders in vrije val, ook akkerbouwers in mineur

Volgens de onderzoeker zijn Nederlandse akkerbouwers genoodzaakt minder hoog salderende gewassen te telen, wat resulteert in een groter areaal granen, hennep, vlas en kool- en raapzaad. ‘Dit zijn financieel minder aantrekkelijke gewassen. Daarnaast zorgt druk op dossiers als stikstof en gewasbescherming voor spanning. Nederlandse akkerbouwers zijn pessimistisch over de middellange termijn’, constateert Manshanden.

Tot slot geeft Wageningen Social & Economic Research aan dat het vertrouwen bij biologische boeren en tuinders in het tweede kwartaal van dit jaar met 10,4 punten is gedaald. Daarmee komt de index voor deze sector op 15,5 punten. Ook hier zal de droogte invloed hebben gehad op de daling van de indices. Toch blijft de biologische sector de agrarische sector met het meeste vertrouwen in de eigen onderneming.