Zout water bedreigt bloembollen en groen

Als het waterpeil te ver daalt, kunnen de dijken uitdrogen en scheuren. ‘Het zou echt een negatief historisch moment zijn als er zout water wordt ingelaten’, zegt Simon Pennings, bollenkweker in Noordwijkerhout en regiovoorzitter binnen de Koninklijke Algemeene Vereeniging voor Bloembollencultuur (KAVB). ‘De tranen schieten in mijn ogen als ik daaraan denk. Alles gaat dan verpieteren. De wortels zijn heel teer. Als daar zout bij komt, verbrandt het wortelpuntje en dan stagneert de wateropname. Dat geldt voor bloembollen, bomen en ook al het openbare groen. Het is dus een breed maatschappelijk probleem.’

Door de aanhoudende warmte, het gebrek aan regen en de afnemende aanvoer van zoet water via de grote rivieren wordt het water in de kustgebieden steeds zilter (zoutachtig). De waterschappen in het westen kunnen nu nog gebruikmaken van zoet water uit het Amsterdam-Rijnkanaal, dat via een systeem van gemalen en watergangen naar de kust gaat. Die aanvoer wordt naar verwachting binnenkort teruggeschroefd. Rijnland heeft woensdag besloten om, nu het nog kan, 2 miljoen kuub water op te slaan in de Reeuwijkse Plassen en in een polder bij Zoetermeer die normaal wordt gebruikt als piekberging bij extreme regenval. Het hoogheemraadschap denkt daarmee zo'n tien dagen vooruit te kunnen, maar vreest daarna alsnog zout water te moeten toelaten.

Paardenmiddel

‘Ik begrijp het, want de dijken gaan voor alles’, zegt Pennings. ‘Maar het is wel een paardenmiddel. Het hele watersysteem raakt dan vervuild met zout. Als er snel veel regen komt, spoelt alles wel weer schoon. Maar als er zoutrestanten blijven zitten, dan hebben we er bij de teelt van volgend jaar weer last van.’

Het tulpenseizoen is weliswaar voorbij, maar volgens Pennings staat zo'n 80 procent van de Bollenstreek nog vol met andere bloemen of groenbemesters (gewassen om de grond te verbeteren). ‘Het staat er allemaal redelijk bij, al snakken de gewassen naar een natuurlijk buitje.’ De telers sproeien nu met water uit de sloten.

Ook maatregelen in Delfland

Rijnland is niet het enige waterschap dat (mogelijk) overgaat op drastische maatregelen. Het Hoogheemraadschap van Delfland heeft 'unieke' maatregelen aangekondigd voor het westen van Nederland. Alle sluizen blijven vanaf woensdag 5 augustus dicht voor de beroeps- en recreatievaart. Ook geldt vanaf dan een onttrekkingsverbod, wat betekent dat geen water gehaald mag worden uit sloten, beken en kanalen.

Lees ook: Waterschap Noord-Holland wil weideverbod op zeedijken

Door de droogte en een tekort aan zoet water staat het watersysteem langs de kust onder druk. ‘We bevinden ons op dit moment in een uitzonderlijke situatie’, zegt bestuurder Stijn van Boxmeer. ‘De voorraad zoetwater in ons gebied neemt snel af, terwijl we dat water juist nu hard nodig hebben om schade aan onze dijken te voorkomen, de natuur te beschermen en de waterkwaliteit zo goed mogelijk op peil te houden.’

Vergaande maatregelen

Delfland nam niet eerder zulke vergaande maatregelen. ‘We beseffen dat deze grote gevolgen hebben voor inwoners en bedrijven, maar ingrijpen is nu onvermijdelijk. Alleen door nu zuinig om te gaan met het beschikbare water kunnen we grotere en onherstelbare schade aan onze leefomgeving beperken.’

Lees ook: NFO bezorgd over de gevolgen van droogte voor de fruitteelt

Het verbod om oppervlaktewater te gebruiken, geldt voor het hele werkgebied van Delfland tussen Den Haag en Rotterdam. ‘Dat raakt onder meer de glastuinbouw, landbouw, natuurorganisaties, gemeenten, sportvelden en sportverenigingen, golfbanen, maneges en inwoners die water uit sloten gebruiken om hun (moes)tuin te besproeien.’

Lees ook: Nooit eerder stond het water zo laag in de Rijn

Het hoogheemraadschap besloot vorige week al om sluizen in Maassluis, Schiedam en Vlaardingen te sluiten, om te voorkomen dat zout water vanaf zee het land in trekt. Bij de Parksluizen in Rotterdam werd de doorvaart toen beperkt. Donderdag kondigde Delfland verdere beperkingen aan voor die sluizen tussen de Nieuwe Maas en de Schie. Vanaf woensdag blijven de Parksluizen ook helemaal dicht.