Winnen Innovatie Award geeft meer bekendheid aan natuurlijk antistressmiddel voor koeien

De Franse producent Signs/IRSEA maakt voor SecureCattle het feromoon Bovine Appeasing Pheromone na dat normaal via de talgklieren van de koe wordt aangemaakt na de geboorte van het kalf. Het feromoon wordt tijdens het zogen door het kalf via de neus opgenomen in het vomeronasaal orgaan (orgaan van Jacobson) en heeft een rustgevend effect. Door 5 milliliter ervan op de koe te gieten, heeft SecureCattle hetzelfde effect op de koeien zelf.

‘Het is een interessant middel dat machtig mooi past in de huidige tijdgeest’, zegt Dubbink. ‘Het is natuurlijk middel en laat geen residu achter, je kan het niet over-doseren. Het heeft geen wachttijd en werkt goed uit voor het dierenwelzijn.’ Het middel is bij verschillende stressmomenten te gebruiken, bijvoorbeeld bij scheiden van koe en kalf, overgang naar een nieuwe groep of stal, bij klauwbekappen, scheren, transport en de eerste keer weiden.

‘De producent maakt al langer vergelijkbare producten voor honden en katten, bijvoorbeeld om ze rustiger te houden bij vuurwerk.’ Een versie voor paarden wordt ook al wat langer gebruikt. Signs/IRSEA werkt aan meer vergelijkbare middelen. Voor varkens is er ondertussen ook een versie. Een oplossing met feromonen lijkt misschien weer wat voor vlinders, maar koeien en stieren vinden tochtige koeien ook dankzij een feromoon.

Zelf eerst sceptisch

Zijn eigen ervaring zette Dubbink ertoe aan om het feromoon in te dienen voor de innovatieprijs vorig jaar. ‘Eerlijk gezegd stond ik er zelf eerst wat sceptisch tegenover’, geeft hij toe. Om SecureCattle te testen deed Farmula samen met een paar HAS-studenten een simpele test. Koeien die voor het eerst door een voetbad moesten, werden in groepen verdeeld en door de gang met het voetbad geleid.

‘Dieren die behandeld waren met het feromoon gingen vijf tot tien keer sneller door het voetbad. Toen besefte ik dat dat dit toch iets bijzonders was. Dat dit een heel mooi product was om de markt mee wakker te schudden.’

Voor een uitgebreidere praktijktoets richtte Dubbink zich op klauwbekappen. ‘Vooral als de klauwbekapper een koppel in één keer behandelt, geeft dat veel stress. We hebben de test bij twintig bedrijven gedaan. Na SecureCattle was er geen melkdip meer na zo’n dag. Je zag de koeien direct weer dooreten en herkauwen. Je ziet dat niet alleen aan de data, maar vooral door wat de boer ziet en hoort.’

Stress is niet altijd verkeerd, benadrukt de commercieel manager van Farmula, de groothandel met een groot assortiment voor de veehouderij, die via dealers bij boeren worden afgezet. ‘Stress is soms ook nodig, bijvoorbeeld voor schrikreacties en bij afkalven.’

Gebruik bij afkalven wordt dan ook afgeraden. Ook is het geen wondermiddel dat problemen met stalklimaat of voer oplost. Vooral waar de veehouderij leidt tot onnatuurlijke stress kan het feromoon de piek daarvan wegnemen. In die situaties leidt toedienen tot rustiger dieren die daardoor bij stresssituaties gezonder en beter op productie blijven.

Lucht verkopen

De moderne boer vraagt vooral om data, ervaart Dubbink. ‘Jullie verkopen lucht’, klinkt het dan, en dat is grappig genoeg eigenlijk ook zo. Maar als je de data uit onderzoeken kunt laten zien, staan veehouders daar zeker voor open.’ Voor het presenteren van die data heeft de innovatieprijs van vorig jaar effect gehad. ‘Het leverde extra publiciteit op, daardoor kom je ook in beeld bij andere partijen.’ Daarbij gaat het onder andere om contacten met distributeurs in andere landen.

‘We hebben nu bijvoorbeeld contact met een dierenarts uit Canada die het effect onderzoekt bij het aanleren van melken door de melkrobot. Daaruit blijkt onder meer dat er 1,5 keer minder mismelkingen zijn.’ Ook zijn er onderzoeken gedaan naar kalveren die van het spenen tot ze in de groep komen elke twee weken behandeld zijn. ‘Er is significant sprake van een betere groei. De behandelde kalveren zijn zwaarder.’

Vanuit Zuid-Amerika komen data binnen over gebruik bij vleesvee bij het spenen en voor het stressvolle transport voor slachten. ‘De dieren ervaren dan minder stress waardoor de vleeskwaliteit meetbaar beter blijft, de pH van het vlees blijft op peil.’ Dubbink ziet op dat punt ook goede opties voor Nederland. ‘Maar dat is een ingewikkeld proces waarbij veel partijen, ook welzijnsorganisaties, betrokken zijn. Daar zijn we mee in overleg en we hopen daarin stappen te zetten.’

In Nederland doen ook steeds meer boeren ervaring op met het werken met het feromoon. Dat leidt ook weer tot nieuw gebruik, bijvoorbeeld bij een boer die het inzet voor keuringen en een traditionele bruidskoe die op een bruiloftfeest werd gepresenteerd.

Voor een goede werking moet de boer vier tot zes uur voor het stressmoment SecureCattle toedienen. Dat gaat eenvoudig en snel met een doseerpomp. In feite komt het neer op bij de koeien langslopen en ze de druppels tussen de schouderbladen of achter op de kop te geven. Vervolgens blijft het middel tot tien dagen werken. De kosten zijn 30 cent per behandeling.

RMV Innovatieprijs

Zijn eigen enthousiasme over dit feromoon was een belangrijke drijfveer om SecureCattle vorig jaar in te brengen voor de innovatieprijs van de RMV. Die prijs winnen gaf de afzet ook zeker een boost. ‘Het maakt duidelijk dat we niet simpelweg lucht verkopen. Marketingtechnisch is het effect wel simpel, alles wat aandacht krijgt, groeit’, stelt Dubbink.

‘Maar dit zijn ook innovaties die ervoor zorgen dat de Nederlandse veehouderij een toppositie heeft en houdt. De veehouderij ligt onder een vergrootglas, wat niet goed gaat wordt breed uitgemeten. De ondernemers die door willen zijn 200 procent veehouder. Die willen en kunnen hier boer blijven en gebruiken innovaties om nog beter te worden.’

Farmula, met als credo Farming Forward, wil een duidelijke rol spelen bij innovaties die nodig zijn voor de melkveehouder. Het bedrijf is dan ook dit jaar weer te vinden op de RMV’s. ‘Wij werken met dealers, dus dit zijn de plekken waar we ons laten zien aan veehouders en andere partijen.’ En ja, er is weer een inzending voor de RMV Innovatie Award. Veel wil Dubbink daar nog niet over zeggen. ‘Het gaat om een gepatenteerde pendulerende koeienborstel die geen stroom nodig heeft’ is alles wat hij nu kwijt wil.

RMV Innovatie Awards
De RMV Innovatie Awards zijn publieksprijzen. Met de awards in de categorieën Dier- & Bodemgezondheid en Duurzaamheid & Technologie zet RMV innovatieve poducten en concepten in de schijnwerpers die bijdragen aan de toekomst van de rundveesector. De winnaars worden bepaald door de bezoekers. Stem vooraf via de website op jouw favoriete innovatie of breng tijdens de beurs je stem uit. Kijk voor meer informatie over de innovaties en over toegangstickets op rmv-nederland.nl.