Goede voeding als basis voor topprestaties

Samen met de vader van Peter Galama en de hulp van hun drie kinderen melkt de familie drie keer per dag ruim tweehonderd Holstein-koeien. De aandacht voor jongvee is daarbij minstens zo groot als die voor de melkkoeien. Die investering betaalt zich terug. De vaarzen kalven gemiddeld af op een leeftijd van slechts 22 maanden, presteren hun eerste lactatie sterk met een gemiddelde melkproductie van ongeveer 35 liter, een bedrijfsstandaardkoe (BSK) van 61 en een lactatiewaarde (LW) van 105.

Sinds begin 2025 denkt jongveespecialist Arie de Heer van Gebrs. Fuite mee over de verdere optimalisatie van de jongveeopfok. Toch begint het succes volgens hem vooral bij de keuzes die de familie zelf al jarenlang maakt. 'De aandacht voor biestmanagement was hier eigenlijk al uitstekend geregeld.’

Direct na het afkalven wordt de biest uitgemolken en gecontroleerd met een Brixmeter. Wanneer de kwaliteit daarom vraagt, wordt de biest verrijkt met Prominend Colostrum om het gehalte aan antistoffen op peil te krijgen, zodat de kalveren altijd voldoende antistoffen binnen krijgen. 'Op weerstand willen we nooit besparen,' zegt Galama. 'Alles wat je een kalf in de eerste uren kunt meegeven, hoef je later niet meer te repareren.'

Na de geboorte verblijven de kalveren ongeveer twee weken in de eenlingboxen. In die periode krijgen ze drie keer per dag w liter melk. Daarna verhuizen ze naar de jongveestal en stappen ze over op de drinkautomaat, waar direct wordt begonnen met 10 liter melk per dag.

Vrijwel alle kalveren nemen deze hoeveelheid binnen enkele dagen probleemloos op. Met een concentratie van 145 gram melkpoeder per liter betekent dit een opname van bijna 1,5 kilo melkpoeder per dag. Na drie weken op dit hoge voedingsniveau wordt de melkgift gedurende vijf weken geleidelijk afgebouwd. Zo krijgen de kalveren voldoende tijd om de opname van ruwvoer en krachtvoer rustig op te bouwen.

Voor de melkfase koos de familie voor Prominend Super, een hoogwaardig melkpoeder op basis van magere melk, verrijkt met extra antistoffen die ondersteuning bieden tegen onder andere rota-, corona- en salmonellabesmettingen.

'Wanneer kalveren in hun eerste levensweken voldoende voedingsstoffen binnenkrijgen, ontwikkelen ze zich niet alleen sneller, maar zijn ze ook beter bestand tegen de ziektekiemen die onderweg onvermijdelijk langskomen,' legt De Heer uit. 'Die visie sloot perfect aan bij de manier waarop Peter en Wietske naar jongvee kijken.'

Ruimte voor verbetering

Hoewel de melkfase uitstekend verliep, zagen de ondernemers dat ze in de periode daarna nog winst konden halen. De kalveren kregen hooi en krachtvoer, maar vooral de kwaliteit van het hooi wisselde. Soms ontstond schimmel doordat het voer deels op de grond lag. Ook de smakelijkheid was niet altijd optimaal. Dat was terug te zien in de mest. Deze was erg wisselend en vaak te dun. Daarom werd in het voorjaar van 2026 gekozen voor een andere aanpak.

De Heer introduceerde de nieuwe Prominend Kalvermix Vitaal, een compleet rantsoen dat vanaf de eerste levensdag tot na het spenen gevoerd kan worden. De mix bestaat uit brok, verschillende grondstoffen en gehakseld stro, aangevuld met eucalyptus ter ondersteuning van gezonde longen en luchtwegen.

Resultaat zichtbaar

Bij de strohokken aan het voerhek werden voerbakken opgehangen, waardoor de kalveren onbeperkt toegang hebben gekregen tot de mix. Na enkele maanden waren de eerste verschillen duidelijk zichtbaar. 'De kalveren zien er simpelweg beter uit,' vertelt Galama. 'Ze hebben een mooie, korte en glanzende vacht en de mest is veel constanter geworden.'

Ook Wietske Galama merkt dagelijks verschil: 'De kalveren zijn mooier gevuld, liggen veel rustiger in het hok en ogen echt verzadigd. Zelfs de jongste kalveren zie je al fanatiek herkauwen. Als we voeren en de mix bijvullen, stormen ze niet massaal op de bak af. Ze eten veel gelijkmatiger verspreid over de dag.' Hoewel de voerkosten per kalf iets hoger liggen, twijfelt de familie geen moment aan de keuze. 'De resultaten spreken voor zich. Daarnaast is het systeem ontzettend praktisch. Zolang de bakken gevuld blijven, kan iedereen op het bedrijf de kalveren eenvoudig verzorgen.'

Nieuwe huisvesting voor het jongvee staat nog altijd op het wensenlijstje van de familie. De huidige ventilatie en stalinrichting zijn niet ideaal, maar juist daardoor wordt duidelijk hoeveel invloed goede voeding kan hebben. Ondanks de beperkingen in de huisvesting ontwikkelen de kalveren zich opvallend goed. De uniforme groei, gezonde uitstraling en rustige dieren bevestigen dat een sterke voerstrategie een groot verschil kan maken.

Naast dagelijkse optimalisatie kijkt de familie Galama ook vooruit. Veranderende wet- en regelgeving vraagt om nieuwe keuzes, onder andere rondom het langer aanhouden van stierkalveren op het bedrijf. Samen met De Heer kijken ze daarom al naar praktische oplossingen. Zo beschikt het bedrijf inmiddels over een apart transporthok voor de stierkalveren. Daar worden de dieren verzameld voordat ze worden opgehaald, zodat de veehandelaar niet tussen de vaarskalveren hoeft te komen. Hiermee wordt de kans op insleep van ziektekiemen verder beperkt.

Het sluit naadloos aan bij de bedrijfsvisie van de familie Galama: iedere stap in de opfok moet bijdragen aan een lage infectiedruk, een hoge weerstand en een gezonde, productieve melkkoe. Wie vandaag door de jongveeschuur loopt, ziet direct waar die visie toe leidt. Rustige, glanzende kalveren met een uniforme ontwikkeling vormen het levende bewijs dat aandacht voor details uiteindelijk het verschil maakt.