Krimp van de veestapel uit zich in het aantal slachtingen

Het Centraal Bureau voor de Statistiek heeft de slachtcijfers over de afgelopen jaren gepubliceerd. Het aantal geslachte melkkoeien kwam vorig jaar uit op 464.900 dieren. Dit is lager dan een jaar eerder, toen werden er 487.300 melkkoeien geslacht. In 2023 kwam het aantal slachtingen uit op 494.000.

De cijfers zijn niet per se verrassend. In 2024 lag de melkprijs immers hoger. Toch spelen meer factoren een rol. Zo werden in dat jaar ook veel bedrijven getroffen door het blauwtongvirus. 

In het aantal slachtrunderen is wel een duidelijke schommeling te zien, mede als gevolg van wetgeving. Zo werden met het oog op de afschaffing van het melkquotum in 2015 met 501.000 runderen minder runderen dan normaal geslacht. In 2017 en 2018 werden door nieuwe wetten, zoals de invoering van het fosfaatreductieplan en vervolgens het fosfaatrechtenstelsel, juist meer runderen geslacht.

Verder blijkt uit de cijfers dat er 14,1 miljoen varkens geslacht zijn in 2025. Dit zijn er beduidend minder dan de circa 17 miljoen in de jaren tussen 2019 en 2023. Wel zijn het er meer dan in 2024, toen lag het aantal slachtingen op 13,8 miljoen.

Opvallende cijfers, omdat het statistiekbureau ook aantoont dat het aantal varkens in Nederland is afgenomen. Eind 2024 kwam de varkensstapel uit op 10,192 miljoen dieren. Een jaar later is dit gedaald naar 9,419 miljoen. Het aantal vleesvarkens zakte terug van 3,61 miljoen naar 3,315 miljoen dieren.

Bekijk ook de actuele prijzen van gebruiksvee, nuka’s, vleeskalveren, slachtrunderen en vleesvarkens op onze marktpagina’s

Dat er meer varkens worden geslacht, komt voor directeur Theo Duteweerd van de Producentenorganisatie Varkenshouderij dan ook als een verrassing. ‘Er zijn minder biggen opgelegd en ook minder varkens gingen de grens over. Daarbij bleef de gebruikelijke toename in de laatste maanden van het afgelopen jaar uit‘, weet hij.

Duteweerd zet dan ook vraagtekens bij de cijfers. Die worden gestaafd door de slachtcijfers die de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland wekelijks bijhoudt. Die laatste komt uit op 14 miljoen geslachte varkens, tegen 14,4 miljoen slachtingen een jaar eerder.

Impact wordt zichtbaar

Dergelijke dalende getallen klinken ook voor woordvoerder Jort Heijmans van VleesNL, de brancheverenigingen voor de vleesverwerkende industrie, als een reëel beeld. Volgens Heijmans zijn de dalende cijfers een gevolg van de krimpende veestapel en het stoppende aantal boerenbedrijven. Hij ziet dat de impact wordt nu wel zeer tastbaar wordt in het aantal slachtingen.

‘Het effect begint nu echt te komen. Dat zie je in de cijfers; het aantal varkens in Nederland is voor het eerst in jaren onder de 10 miljoen dieren gezakt. De verwachting is dat deze daling in de komende jaren verder doorzet’, aldus Heijmans. Voor de slachterijen zelf brengt dit een spannend commercieel spel met zich mee. Een slachthuis rendabel houden, lukt alleen bij een hoge bezettingsgraad.

In het verleden ontstond er nog weleens wat rek, geeft Heijmans aan. ‘Bijvoorbeeld toen de varkensslachterij van Gosschalk stopte. Maar die rek is er nu echt uit. Ondernemers moeten keuzes gaan maken. En het openhouden van een grote slachterij bij een lage bezetting is een onrendabele keuze.‘

In de pluimveesector helpt import om de bezettingsgraad hoog te houden; het aantal vleeskuikens in Nederland is gedaald van 36,5 miljoen aan het einde van 2024 naar 36,3 miljoen een jaar later.

Hoewel er geen cijfers bekend zijn, kiezen slachterijen ervoor om voldoende pluimvee aan de haak te houden. Daarbij wordt vaak gekozen voor extra import uit Duitsland en België, waar dieren volgens dezelfde standaard worden gehouden.

Daarbij spelen ook de hoge prijzen voor pluimveevlees in 2025 een rol en is en blijft kippenvlees hip. In verschillende rapporten wordt gerekend met een toename van pluimveevlees in de komende jaren.

De daling in het aantal kalveren komt niet onverwacht. Niet alleen daalt het aantal kalveren in Nederland, ook nam de import af: van 721.000 dieren in 2024 naar 675.000 in 2025.