Nederland heeft 4,4 miljoen grondeigenaren, overheid grootste bezitter

De grootste grondbezitters zijn de gezamenlijke overheden, gevolgd door particuliere eigenaren. De landbouw neemt verreweg het grootste deel van Nederland in beslag.

Van alle grond in Nederland is 20.214 vierkante kilometer landbouwgrond. Dat is 41 procent van heel Nederland. Als je de Noordzee niet meetelt, bestaat ons land zelfs voor ongeveer de helft uit landbouwgebied. Het gaat om akkers, weilanden, boomgaarden en kassen.

Landbouwgrond versnipperd

De landbouwgrond is sterk versnipperd over bijna 280.000 eigenaren. De tien grootste eigenaren samen bezitten maar 10 procent van alle landbouwgrond.

De grootste groep eigenaren bestaat uit particulieren. Zij bezitten samen ongeveer 64 procent van de landbouwgrond. Dit zijn vaak boeren of boerenfamilies, maar ook mensen die grond verhuren. In provincies als Overijssel (76 procent) en Gelderland (71 procent) is het aandeel particulier bezit het hoogst.

Bedrijven bezitten zo’n 15 procent van de landbouwgrond. In provincies als Groningen en Limburg ligt dat aandeel rond de 20 procent. Het gaat hier onder andere om agrarische bedrijven en investeerders.

De overheid is vooral zichtbaar in Flevoland. Daar is 35 procent van de landbouwgrond in handen van de overheid. Dat heeft te maken met de geschiedenis van de polders, waar veel grond bewust in publieke handen is gebleven.

Klein deel erfpacht

Een deel van de landbouwgrond wordt verpacht. Ongeveer 4 procent van de landbouwgrond is officieel uitgegeven in erfpacht, maar daarnaast bestaan ook andere pachtvormen die niet volledig in beeld zijn.

Sommige organisaties bezitten weinig grond, maar die grond wordt bijna volledig gebruikt voor landbouw. Zo bestaat 89 procent van het bezit van kerkelijke organisaties uit landbouwgrond. Ook ontwikkelaars en non-profitorganisaties hebben een groot deel van hun grond in de landbouw liggen.

Het Kadaster laat met dit rapport zien dat landbouw de ruggengraat is van de Nederlandse ruimte. De meeste grond is landbouwgrond en het grootste deel daarvan is in handen van particulieren. Dat maakt boeren en andere grondeigenaren volgens de opstellers van het rapport onmisbaar in elke discussie over de toekomst van het landelijk gebied.