Afhankelijkheid van internationale veetransporten neemt af

Internationale diertransporten liggen onder het vergrootglas bij niet-gouvernementele organisaties (ngo’s) en de Haagse en Brusselse politiek. Terwijl de aandacht voor dit thema toeneemt, is de afhankelijkheid voor de Nederlandse varkens- en kalverhouderij met ongeveer een vijfde afgenomen. Dat blijkt uit een analyse van de marktcijfers tussen 2016 en 2025 van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO).

Nederlandse varkenshouders produceerden in 2016 bijna 18 miljoen vleesvarkens. Dat is de optelsom van de cijfers van RVO over het aantal geslachte varkens door Nederlandse slachterijen en de export van vleesvarkens. Van die 18 miljoen slachtrijpe varkens werden 3,25 miljoen dieren naar buitenlandse slachterijen vervoerd: 97 procent belandde in een varkensslachterij in Duitsland.

Dezelfde cijfers over de jaren tot en met 2025 wijzen uit dat de nationale productie van vleesvarkens ieder jaar iets is teruggelopen. In de afgelopen vijf jaar is die daling harder geweest. Een eerste aanjager van de afnemende productie is de Subsidieregeling sanering varkenshouderijen (Srv) uit 2019.

Die stoppersregeling om de geurbelasting van individuele varkenshouderijlocaties terug te dringen, heeft gezorgd voor een afname van 580.593 varkensrechten. Dit is een krimp van bijna 7 procent van het totale aantal varkensrechten in Nederland in 2020. In 2021 zakte het aantal slachtrijp gemaakte varkens onder de 17 miljoen en in 2023 onder de 16 miljoen vleesvarkens.

De effecten van de Landelijke beëindigingsregeling veehouderijlocaties (Lbv) en de variant daarvan voor piekbelasters (Lbv-plus) werden na 2023 zichtbaar. Vorig jaar leverden Nederlandse varkenshouders 14,46 miljoen vleesvarkens aan slachterijen. Dat is 20 procent minder dan ze in 2016 produceerden.

Opvallend is de forse teruggang van de export van Nederlandse vleesvarkens. In 2025 werden ongeveer 450.000 dieren in een buitenlandse slachterij geslacht. In vergelijking tot 2016 is het belang van de levende export met maar liefst 86 procent afgenomen.

Van 310 naar 43 ritjes

Het aantal internationale transporten met slachtrijpe varkens is net zo hard gekrompen. Wekelijks gingen er in 2016 gemiddeld 310 vrachtwagens met 200 Nederlandse vleesvarkens van 125 kilo per stuk op pad naar voornamelijk Duitse slachterijen. Vorig jaar werden er wekelijks nog slechts zo’n 43 ritjes met slachtrijpe varkens richting het buitenland gemaakt.

Uit de cijfers blijkt verder dat varkenshouders in Nederland meer biggen produceren dan dat ze aan vleesvarkens slachtrijp kunnen maken. In 2016 bedroeg het overschot 6,67 miljoen biggen, waarvan 67 procent naar vleesvarkenshouders in Duitsland ging.

De piek in de biggenexport moest in 2016 nog komen; met 7 miljoen biggen werd 2020 het recordjaar. Al liep de export naar Duitsland op dat moment al wel terug, met een marktaandeel van 61 procent. In de jaren daarna is de biggenexport door de uitwerking van de Srv- en Lbv-regelingen teruggelopen: in 2025 gingen 5,7 miljoen biggen naar buitenlandse vleesvarkenshouders, bijna 19 procent minder dan in piekjaar 2020.

Bijzonder is dat Duitsland vorig jaar voor het eerst in de historie niet de belangrijkste afnemer is geweest van Nederlandse biggen. Varkenshouders in Duitsland namen 2,25 miljoen biggen af, terwijl de Spaanse varkenshouderij 2,69 miljoen dieren uit Nederland liet aanvoeren.

Het effect van de gedaalde biggenexport is een afnemend aantal internationale diertransportbewegingen. In vergelijking tot 2020 werden in 2025 zeker 1.300 buitenlandse transporten met biggen minder gemaakt. Oftewel: wekelijks hoeven zo’n 25 vrachtwagenchauffeurs geen biggen meer over de Nederlands grens te brengen.

Hierbij is gerekend met een belading van gemiddeld 1.000 biggen van 25 kilo per transport. De besparing van buitenlandse ritjes is in de praktijk waarschijnlijk nog wat groter, omdat de biggen die naar Spanje gaan gemiddeld rond de 21 kilo wegen. Hierdoor kunnen er wat meer dieren mee op één transport.

Een nadeel van de verschuiving van de afzetmarkt van Nederlandse biggen naar het Zuid-Europese land is de toegenomen transportafstand en reisduur.

Lagere kalverimport

De Nederlandse kalverhouderij is voor ongeveer de helft afhankelijk van de internationale aanvoer van nuchtere kalveren. Voor de productie van rosé- en blank kalfsvlees worden per jaar gemiddeld 766.000 jonge kalveren uit het buitenland aangevoerd. Hiervan komt tussen de 70 en 75 procent van melkveehouders in Duitsland, blijkt uit marktcijfers van RVO over de periode 2016 tot en met 2025.

De Nederlandse kalversector is inmiddels duidelijk over het hoogtepunt heen wat betreft het aantal internationale veetransporten. In 2019 werden 861.340 kalveren uit het buitenland aangevoerd, in 2025 ging het om 675.077 dieren. Dat is een daling van 186.263 dieren, oftewel 21,6 procent.

Het aantal kalvertransporten richting Nederland is in de periode 2019 tot en met 2025 dus met een vijfde afgenomen. Waar in 2019 wekelijks gemiddeld 55 vrachtauto’s met nuchtere kalveren in Nederland arriveerden, waren dat er over het afgelopen jaar 12 transporten per week minder. Het uitgangspunt bij deze berekening is dat per internationaal transport 300 nuchtere kalveren worden vervoerd.

Bekijk ook de marktprijzen van biggen, vleesvarkens, nuchtere kalveren en vleeskalveren op onze marktpagina’s