'Er is geen rode knop om heel Nederland van het slot te halen'

Deze volgorde van het op gang komen van de vergunningverlening is het gevolg van de gebiedsaanpak waar landbouwminister Jaimi van Essen aan werkt. Tijdens het debat over de landbouwbegroting donderdag deed de bewindsman een beroep op het geduld van de Tweede Kamer. Hij verwees veelvuldig naar het 'robuuste pakket geborgde maatregelen voor emissiereductie' waar hij voor de zomer mee komt.

Belangrijke wijziging daarin wordt de overstap van depositiebeleid naar emissiebeleid, waar het vorige kabinet al de basis voor legde. Van Essen gaat met de agrarische sector in gesprek over de voorwaarden waaraan die emissiereductie moet voldoen. 'Depositiedoelen zijn bewegende doelen gebleken. Emissiebeleid is beter te sturen', zegt de minister daarover. Wel tempert hij de verwachtingen. 'Er is geen rode knop om heel Nederland van het slot te halen.'

Dapperheid tonen

In navolging van zijn voorganger Femke Wiersma wil ook Van Essen een rekenkundige ondergrens invoeren. JA21 en SGP dringen daarbij aan op spoed. ChristenUnie-Kamerlid Pieter Grinwis riep op om hier meer 'dapperheid' te tonen door de koppeling met forse reductieopgaven te doorbreken.

Van Essen acht die koppeling tussen zo'n ondergrens met een stevig reductiepakket gezien de juridische borging noodzakelijk. 'Anders worden die nieuwe vergunningen in de rechtbank weer betwist.'

Veel Tweede Kamerleden vroegen naar de rol van innovatie in Van Essens plannen. CDA-Kamerlid Jan Arie Koorevaar wil dat er ook geborgde innovaties komen die betaalbaar zijn voor de wat kleinere bedrijven. 'Ik vind dat zowel kleine als grote boeren opties moeten hebben om met behulp van innovaties aan de reductiedoelen te voldoen. We hebben het vaak over dure installaties, zoals de Lely Sphere. Dan moet je als melkveehouder een behoorlijke omvang hebben.'

Koppelkansen creëren

De minister gaf in het debat aan dat er ook ruimte komt voor coöperatieve vormen van mestvergisting en mestverwerking om op die manier koppelkansen te creëren. Koorevaar brak een lans voor mest aanzuren, vaker schuiven van roosters en het gebruik van magnesiumchloride om roosters te spoelen. 'Dat zijn wat eenvoudigere en haalbare manieren om aan reductiedoelen op stalniveau te komen, ook voor kleinere boeren.'

Staatssecretaris Silvio Erkens van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur die tijdens het debat onder meer het onderwerp gewasbescherming voor zijn rekening nam, moet daarover met de sector een convenant sluiten. Die opdracht kreeg hij mee vanuit het coalitieakkoord. Het doel van die sectorafspraken is het gebruik van chemische middelen terugdringen.

Erkens denkt in april meer duidelijkheid te geven over het proces en tijdspad om te komen tot zo'n convenant. Voor de zomer wil hij een eerste versie van het convenant presenteren.

Regierol gewasbescherming

Op het gebied van gewasbescherming ziet de staatssecretaris een regierol voor het Rijk. 'Daarmee geven we de gemeenten handhaving en duidelijkheid. Dat is nodig, want we zien dat gemeenten zelf beleid formuleren, omdat het Rijk onvoldoende houvast biedt om de zorgen van inwoners weg te nemen.'

Erkens is op zich geen tegenstander van de toepassing van chemische middelen, zeker als er geen alternatief beschikbaar is. Hij vindt de middelen ook belangrijk om de voedselzekerheid te borgen.

Het wolvenbeleid vormde ook een apart blokje tijdens het begrotingsdebat. Hierin volgt de staatssecretaris het beleid van zijn voorganger Rummenie. Een werkbezoek aan het Gelderse Barneveld, waar hij sprak met scholieren die de bossen mijden en boeren die ondanks beschermende maatregelen toch dieren verloren, omschreef hij als 'best wel heftig'.

Spoed in wolvenbeleid

De staatssecretaris zet spoed achter een algemene maatregel van bestuur (AMvB) die onder meer het verjagen van probleemwolven mogelijk moet maken. Ook zet hij in op samenwerking met onder meer Duitsland. Europese regels bieden de mogelijkheid om als landen gezamenlijk leefgebieden aan te wijzen. Hierdoor kan mogelijk eerder aan de gunstige staat van instandhouding van de wolf worden voldaan. Hier wordt onderzoek naar gedaan in opdracht van het ministerie.

Erkens ziet de samenwerking met Duitsland als het meest kansrijke traject om eerder over te gaan tot het beheer van de wolvenpopulatie in ons land. Daarnaast blijven ook preventieve maatregelen onderdeel van zijn beleid. Een eerste versie van het AMvB komt snel naar de Kamer. Op 4 juni staat een Kamerdebat over het natuurbeleid gepland. De staatssecretaris liet blijken het wolvenbeleid wel eerder te willen bespreken en hintte op een extra debat daarover.