'Kijk naar het integrale plaatje vanuit het boerenbedrijf'

René Jacobs is melkveehouder op carréboerderij Gen Dreesch in het Zuid-Limburgse Nuth. Hij melkt 95 koeien op in totaal 43 hectare met onder andere mais in het rantsoen, een beperkte hoeveelheid beschikbare grond en snelle groei van planten. Het bedrijf ligt tegen het Natura 2000-gebied Geleenbeekdal aan.

Een van de redenen waarom Jacobs mee wilde doen aan Netwerk Praktijkbedrijven heeft een directe link met de politiek. 'Het is soms ontmoedigend om boer te zijn', zegt hij. 'Er worden talloze regels gemaakt, maar veel daarvan zijn op eenzijdig onderzoek gebaseerd. Dit project maakt van Nederland één grote proefboerderij.'

Iets wat de Limburgse melkveehouder aanspreekt, is dat er bij het toetsen van de ideeën van onder andere Wageningen University & Research ruimte is voor terugkoppeling. 'En door het directe contact met de praktijk worden onvolkomenheden in theorieën sneller opgespoord. Dat verdiept wetenschappelijke inzichten en heeft vervolgens ook invloed op politiek en regelgeving.'

Daarbij gaat het volgens Jacobs duidelijk om zowel hetgeen dat wel werkt als hetgeen dat niet werkt. 'Kijk naar het integrale plaatje vanuit het boerenbedrijf. Sommige maatregelen verlagen de ammoniakuitstoot, maar verhogen vervolgens juist de methaanuitstoot. Waar kiezen we dan voor?'

De Limburger hoopt dat de overheid meer realistische prioriteiten gaat stellen. 'Voer als het Rijk of als provinciale overheid vooral geen mogelijkheden in het beleid door die niet haalbaar zijn. We kunnen niet alles tegelijkertijd en ook niet alles is verenigbaar.'

Energiedichtheid

In de afgelopen jaren heeft Jacobs op zijn bedrijf het gehalte ruw eiwit teruggebracht van 176 gram naar 154 gram per kilo droge stof. 'Dat werkt goed voor mij; je bespaart geld, het is goed voor het milieu en je melkt hetzelfde', licht de ondernemer toe.

Voor Jacobs zit de crux vooral in de combinatie met de energiedichtheid die hij voert. 'Een ruw eiwitgehalte van 150 gram per kilo droge stof is haalbaar, mits de energiedichtheid van het rantsoen hoog genoeg is. Dat is voor mij een absolute voorwaarde.'

In Zuid-Nederland is voldoende snijmais, geeft Jacobs aan. 'Verder kies ik voor producten met een hoge energiewaarde, zoals pulp en tarwe. Pulp voert lekker en pakt positief uit voor de koegezondheid. De koe neemt het goed op en er zitten veel suikers in.' Die suikers zijn nodig als je tot 50 procent snijmais voert en iets tegenover de zetmeel en trage energie wilt zetten. 'Een nadeel is dat pulp ongunstig is voor de methaanuitstoot.'

Bij aanvang van het project Netwerk Praktijkbedrijven sprak Jacobs de wens uit om meer grondgebonden te willen worden. 'Als ik meer ruwvoer kan produceren, dan hoef ik minder eiwitten aan te kopen. Helaas kunnen we slecht aan grond komen. Voor nu is het dus geen optie', stelt de agrariër.

In plaats daarvan werkt Jacobs samen met akkerbouwers. Zo kan hij regionaal aankopen en mest afzetten. 'Een akkerbouwer in de buurt neemt mijn mest af en ik krijg van hem mais en stro. Verder heb ik contact met een akkerbouwer die dit najaar als rustgewas grasklaver gaat inzetten. Hierdoor kan ik op mijn grasland mais telen.'

Meer modderstromen

Een uitdaging is dat het Limburgse Heuvelland met erosie kampt. Jacobs: 'Nu grote weilanden verdwijnen en plaatsmaken voor akkers, neemt het aantal modderstromen toe. In het voorjaar is er veel losse grond. Een goede stortbui veroorzaakt al gauw zogeheten trechters, met spoel in het landschap. Daar heb je op grasland minder snel last van.'

De Limburgse ondernemer hoopt dan ook dat politici het kind niet met het badwater weggooien. 'Bied melkveehouders kansen. Ook dat draagt bij aan het landschap. Persoonlijk hoop ik dat er meer plaatsingsruimte komt via gewasderogatie, zodat ik ook minder kunstmest hoef aan te kopen. En daarnaast wil ik kijken of ik nog meer grasklaver in mijn beweiding kan krijgen.'

Ander aandachtspunt is dat Jacobs nu nog met een visgraatmelkstal werkt. 'Ik wil graag robotiseren, maar opvolging is op mijn bedrijf nog onzeker. En er hangt ook een generieke korting boven de markt. Het is nu dus niet vanzelfsprekend om grote investeringen te doen. Het is constant puzzelen', stelt de veehouder.

Maar een project als Netwerk Praktijkbedrijven daagt volgens Jacobs wel uit om voorbij zekerheden te gaan. 'Je zoekt sneller grenzen op. De oplossing zit voor mij niet in ingewikkelde, nieuwe technieken. Het gaat meer om sturen met de al bestaande knoppen. En deze knoppen beter herkennen en toepassen.'