‘We hebben snel een Europees plan voor kunstmest nodig’

Europa zit vast in een vicieuze cirkel. We zijn nog steeds te afhankelijk van geïmporteerd gas en kunstmest, waardoor we kwetsbaar zijn voor geopolitieke spanningen. De productie van kunstmest hangt sterk af van energie. Als de energieprijzen stijgen, gaat de prijs van kunstmest ook omhoog en dat drijft de prijs van voedsel op.

Op dit moment dragen boeren deze hogere kosten zelf. De zomer komt eraan, en daarmee de belangrijke beslissingen over wat er gezaaid wordt en hoeveel kunstmest er gekocht moet worden. Sommige agrariërs kunnen besluiten om minder te produceren als ze er niet genoeg aan verdienen.

Wat op het spel staat, is niet alleen hun inkomen, maar ook onze voedselzekerheid en de prijs van ons eten. Het is in ieders belang dat onze boeren kunstmest kunnen kopen tegen redelijke en voorspelbare prijzen. Daarom kom ik met een Europees actieplan voor kunstmest.

We kunnen doorgaan op de huidige weg: hogere voedselprijzen accepteren, Europese boeren failliet laten gaan, onze afhankelijkheid van import vergroten en de sluiting van Europese kunstmestfabrieken. Of we kunnen nu in actie komen om deze cirkel te doorbreken, de toevoer veilig te stellen en de eigen productie vergroten. Dit plan gaat over voedselzekerheid, concurrentievermogen en strategische autonomie. Het gaat erom dat Europa kan blijven produceren wat het nodig heeft.

Allereerst komt de Europese Commissie voor de zomer met een financieel steunpakket voor Europese boeren. Zij hoeven de hogere kosten van voedselproductie niet alleen te dragen. Dit is Europese solidariteit. Boeren hebben voorspelbaarheid en steun nodig voor het volgende zaaiseizoen.

We moeten ook gebruikmaken van innovatie om het gebruik van kunstmest te optimaliseren. En via het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid gaan investeringen in technologieën die boeren helpen kunstmest efficiënter te gebruiken. Voorschotten en extra financiële steun worden toegestaan voor boeren die liquiditeit nodig hebben om hun bedrijf draaiende te houden.

Minder afhankelijkheid

Daarnaast moeten we onze afhankelijkheid van geïmporteerde kunstmest verminderen door het makkelijker te maken om Europese alternatieven te ontwikkelen en te gebruiken, vooral organische en biobased kunstmest. We gaan regelgeving aanpassen om innovatie en de praktijk op het boerenbedrijf beter te ondersteunen.

Concreet kijken we onder andere naar hoe de nitraatregels beter rekening kunnen houden met de praktische realiteit van landbouwkalenders. We hebben een Europa nodig dat logisch is voor de mensen die elke dag op het land werken.

Meer transparantie

Tot slot heeft de kunstmestmarkt meer transparantie nodig. Dat begint met een beter begrip van hoe prijzen tot stand komen. We gaan rapporteren over hoe de kosten die verbonden zijn aan het mechanisme voor koolstofgrenscorrectie en het emissiehandelssysteem worden doorberekend aan boeren. Het ondersteunen van de industrie mag niet ten koste gaan van een andere sector.

Mijn oproep is duidelijk: we hebben een Europees plan voor kunstmest nodig, met investeringen en acties op Europees, nationaal en commercieel niveau – en we hebben het snel nodig. Dit is essentieel voor de boeren, voor de industrie en voor iedereen die elke dag eet. Verandering kost tijd. Maar het uitstellen van deze actie is geen optie als we voedselzekerheid en autonomie willen behouden.