Sensoren en AI verbeteren dierenwelzijn

Kartrekker van het animal Welfare Indicators at the Slaughter House (aWISH)-project is het Belgische Instituut voor Landbouw-, Visserij- en Voedingsonderzoek (ILVO). Noémie Van Noten, onderzoeker en een van de projectleiders, vertelt wat bestaande en nieuwe sensoren meten. De data van 3,7 miljoen varkens en 60 miljoen vleeskuikens worden dit jaar verwerkt en moeten duidelijk maken welke voordelen op het gebied van dierenwelzijn en efficiëntie te behalen zijn.

In het project draaien vier varkens- en twee pluimveeslachterijen mee. Voor varkens betreft het Batallé in Spanje, Carnex in Servië, Grossfurtner in Oostenrijk en Vion in Groenlo. Voor pluimvee zijn dit Duc in Frankrijk en Plukon-Sieradz in Polen; beide zijn onderdeel van Plukon Groep. Daarnaast zijn nog eens achttien onderzoeksinstituten, universiteiten en bedrijven betrokken bij het aWISH-project.

Beide Plukon-slachterijen werken met een systeem dat automatisch de brandhakken en voetzoollaesies per vleeskuiken vastlegt. Ook gebruiken enkele vleeskuikenhouders een app om gegevens over het dierenwelzijn te verzamelen. Op twee Franse bedrijven draait een nieuw systeem dat het eet-, drink- en liggedrag van de kuikens vastlegt. De metingen op de vleeskuikenbedrijven worden gerelateerd aan de data op de slachterij, zoals dat in het hele project gebeurt.

Thema kunstmatige intelligentie
Kunstmatige intelligentie (AI) verovert in rap tempo de veehouderij. Van beeldherkenning en sensoren tot slimme chatbots: AI helpt boeren bij diergezondheid, dierenwelzijn, arbeid en management. In de stal, tijdens transport en ook in de slachterij verzamelen systemen steeds meer data. De mogelijkheden groeien snel, net als de impact op het dagelijkse werk van agrarisch ondernemers.

Wat levert AI nu al op in de praktijk? En waar liggen de kansen en grenzen voor veehouders? Daar zijn we ingedoken in de Nieuwe Oogst van 2 juni. Alle verhalen verschijnen de komende dagen ook op de overzichtspagina.

Een aandachtspunt is het mogelijk optreden van hittestress bij het transport van vleeskuikens. Een nieuw systeem kan hittestress voorspellen en het effect van maatregelen als open zeilen, minder dieren per krat of lege kratten tussen de beladen kratten voorspellen. Momenteel wordt getest welke maatregel het beste uitpakt.

Op de pluimveeslachterij zijn sensoren geïnstalleerd die stressgeluiden detecteren in de wachtruimte. Daarnaast wordt een camerasysteem getest dat vangschade, zoals blauwe plekken of breuken, kan meten bij individuele dieren. Dit is niet alleen van belang voor het verbeteren van het dierenwelzijn, maar ook voor de kwaliteitskeuring van de eindproducten.

Tien sensoren bij varkens

Op de deelnemende varkensslachterijen en -bedrijven worden in totaal tien sensorsystemen getest en gevalideerd. Daartoe is ieder systeem in twee slachterijen geïnstalleerd. Op enkele varkensbedrijven wordt de Enviro detect-sensor gebruikt. Deze sensor detecteert ammoniak, kooldioxide en stof. De varkenshouder krijgt hier wekelijks een rapport van.

Een andere sensor kijkt met een camera naar de dieren, meet op basis van dit beeld het gewicht en voorspelt dan de ontwikkeling. Mocht die voorspelling afwijken van de normale groei, dan krijgt de varkenshouder een waarschuwing. Deze pilot draait op een Spaans bedrijf.

In Servië wordt op een varkensbedrijf een klimaatsensor gebruikt die is uitgebreid met een hoestdetectie. Bij het uitladen van de varkens en in de wachtruimte van de slachterijen zit een sensor die, net zoals bij het pluimvee, stressgeluiden meet. Op basis van een bewerking van de data met kunstmatige intelligentie (AI) krijgen medewerkers en management vroegtijdig signalen dat er mogelijk wat aan de hand is met het welzijn.

Van Noten: ‘Deze sensor is er al voor gebruik in de stal, maar nog niet voor het uitladen van dieren en voor het gebruik in de wachtruimte. Omdat bij deze activiteiten meer achtergrondgeluiden zijn, is toepassing van de sensor een stuk uitdagender en moest eerst het nodige aan de interpretatie van de geluiden aangepast worden.’

De varkensslachterijen testen ook een innovatieve verdovingssensor. Deze sensor blaast, na het verdoven, lucht in de ogen van het varken. Het dier mag dan niet knipperen. Gebeurt dat wel, dan is het varken niet goed verdoofd en wordt er een waarschuwing gegeven aan de veehouder.

Traanstrepen opsporen

Met behulp van camera’s en AI zijn traanstrepen automatisch op te sporen. ‘Die kunnen onder meer duiden op stress en een slecht stalklimaat. Het is mogelijk een late indicator, maar wel van belang’, stelt de projectleider. In een laboratorium worden verder bloedmonsters onderzocht op stressfactoren. Ook longgezondheid is automatisch per dier te scoren en kan de dierenarts op termijn ondersteunen bij het vastleggen.

Verwondingen aan de oren en de staart zijn vast te stellen met de Pig Inspector. Tijdens het project is dit uitgebreid met het meten van huidverwondingen en staartlengte. Voor het bepalen van de staartlengte hebben Carnica Batallé en Vion Groenlo een eigen techniek ontwikkeld.

Het aWISH-project zal alle systemen valideren en de metingen op de slachterijen relateren aan wat op de boerderij en tijdens het transport kan gebeuren. Het project moet uiteindelijk methoden opleveren die het dierenwelzijn op grote schaal effectief en efficiënt kunnen verbeteren.

Volg alle ontwikkelingen op het gebied van nieuwe technieken op onze themapagina smartfarming.nl