Veel kool, maar weinig lucht in de Europese markt

'Ik had gehoopt een positievere boodschap te kunnen brengen', schetst Ronald Loos van Bejo Zaden de situatie. De regio cropmanager gaf onlangs samen met brassicaspecialist Ronald Hand tijdens de Kooldag van het zaadbedrijf in het Noord-Hollandse Warmenhuizen een toelichting op de marktontwikkelingen van witte kool, rode kool en spitskool in de belangrijkste Europese landen.

'Het areaal kool is behoorlijk uitgebreid', zegt Hand. De koelcellen zitten goed vol en medio december stond op veel plaatsen nog kool op het land. Volgens cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek is het areaal witte kool in Nederland in 2025 gestegen naar 1.749 hectare. Dat is een plus van 10 procent. Rode kool groeide op 680 hectare (+19 procent) en spitskool bleef met 500 hectare stabiel.

Ook in België nam het teeltoppervlak toe, vooral wat betreft witte kool (+20 procent). Loos toont dat Polen veruit de grootste producent van Europa is, met ruim 14.500 hectare witte kool en 1.300 hectare rode kool. 'In het afgelopen jaar is het areaal met 700 hectare gestegen. Polen kende een redelijk makkelijk groeiseizoen met weinig problemen. De opbrengsten zijn goed, maar de vraag blijft achter.'

Het resulteert in slechte prijzen van circa 6 cent per kilo voor industriekool en 10 cent per kilo voor kool bestemd voor de verse markt. Rode kool noteert 10 tot 15 cent.

'Oekraïne is belangrijke speler'

Verder meldt Loos dat Oekraïne een belangrijke speler is op de Europese koolmarkt. Officiële cijfers zijn er niet, maar naar schatting verbouwen telers er in totaal 9.000 hectare witte kool en 300 hectare rode kool. 'De opbrengsten zijn goed en rond de havenstad Odessa is nog veel product beschikbaar.'

De prijzen voor bewaarkool liggen rond de 8 cent per kilo. Volgens de regio cropmanager neemt het aantal telers dat bewaart in het land in oorlog af, mede door onzekerheden op het gebied van energie en infrastructuur. Duitsland is areaalmatig stabiel, laten de cijfers zien. In 2025 stond er 5.300 hectare witte kool, 700 hectare spitskool en 2.000 hectare rode kool op het land.

De verwachting is dat het areaal voor de verse markt in 2026 daalt. Loos: 'De opbrengsten van herfst- en industriekool zijn goed, maar Duitse telers worstelen met de afzet. Witte kool brengt 5 tot 10 cent per kilo op, voor rode kool geldt een kiloprijs van 20 cent. Voor Noordoost-Duitsland geldt dat steeds meer telers problemen hebben om de bacterieziekte xanthomonas onder controle te houden.'

In aanvulling daarop verklaart Hand dat de teeltuitdagingen in kool toenemen. Hierbij doelt de Bejo-brassicaspecialist op een toenemende druk van xanthomonas, insecten en knolvoet. 'Het middelenpakket krimpt, dus weerbare rassen worden steeds belangrijker. In genetica zit toekomstmuziek. Daar zet Bejo volop op in.'

Knolvoet speelde in het afgelopen jaar vooral telers in Scandinavië parten, meldt Loos. Volgens hem kende dit deel van Europa verder een goed seizoen, met redelijke opbrengsten. Veel areaal is op contract vastgelegd. Ook in het Verenigd Koninkrijk zitten veel volumes vast in contracten. In deze landen kampten telers al vroeg met droogte en volgde een moeilijk seizoen. Op de vrije markt gebeurt er nog weinig.

Loos constateert dat de combinatie van veel aanbod en een achterblijvende vraag voor weinig positiviteit zorgt op de korte termijn. 'De kwaliteit hoog houden en weerbare rassen ontwikkelen, is essentieel. Maar het lost het structurele overaanbod niet op', besluit hij.