Advies pleit voor afschaffing landbouwvrijstelling

De landbouwvrijstelling is een fiscale regeling agrarisch ondernemers bij verkoop van landbouwgrond vrijstelt van een fiscale heffing over de waardevermeerdering daarvan. Een voorloper van de regeling werd al in 1918 ingevoerd en moest destijds een fiscale ongelijkheid tussen eigenaar-agrariër en eigenaar-verpachter opheffen.

Van die ongelijkheid is tegenwoordig geen sprake meer. Door een belastingwijziging in 2001 is er zelfs een ongelijkheid ten opzichte van eigenaar-verpachters ontstaan. De vrijstelling werd evenwel gehandhaafd in de verwachting dat het positieve neveneffecten zou hebben op de grondmarkt, de financiering van bedrijfsoverdracht, de vermogenspositie van agrariërs, het concurrentievermogen van de Nederlandse agrosector en de verduurzaming van de sector.

Volgens SEO biedt de praktijk geen ondersteuning voor deze positieve neveneffecten en is het voortbestaan van de landbouwvrijstelling daarom niet gerechtvaardigd. Het rapport adviseert een afbouwperiode.

Aan volgend kabinet

Gezien de demissionaire status van het kabinet, is het volgens landbouwminister Piet Adema aan een volgende regering om de uitkomsten van de SEO-evaluatie te beoordelen en eventueel vervolgstappen te nemen. Dit schrijft hij in een reactie op het advies.

Het is niet de eerste keer dat wordt gepleit voor afschaffing van de landbouwvrijstelling. Sinds 2007 zijn daar diverse adviezen voor afgegeven. Het meest recent door de Algemene Rekenkamer in 2021.

Opnieuw onzekerheid

LTO Nederland vindt het SEO-advies contraproductief, met het oog op de gewenste transities in de land- en tuinbouw en de noodzakelijke versterking van het verdienvermogen van boeren en tuinders. De belangenbehartiger waarschuwt de politiek om, zoals de evaluatie bepleit, versobering of afschaffing van de landbouwvrijstelling niet in de kabinetsformatie op de agenda te zetten.

De landbouwvrijstelling is een relevante fiscale faciliteit waar agrarisch ondernemers belangrijke beslissingen en grote toekomstige investeringen op baseren. Zoals bijvoorbeeld bedrijfsbeëindiging, bedrijfsoverdracht of aankoop van landbouwgrond, zegt Eric Douma, portefeuillehouder Ondernemerschap en Onderwijs van LTO Nederland.

'De landbouwvrijstelling draagt daarmee bij aan een gezond en duurzaam toekomstperspectief van huidige en toekomstige generaties boeren en tuinders. Juist in deze tijd, waar ze een helder en concreet toekomstperspectief nodig hebben op weg naar een toekomstbestendige en duurzame landbouw, is de landbouwvrijstelling een gericht en passend instrument', aldus Douma. 'Versobering of afschaffing is voor LTO Nederland daarom onbespreekbaar.'