'Als de derogatie echt aan banden wordt gelegd'

Dinsdag kwam demissionair landbouwminister Piet Adema met de langverwachte uitbreiding van het aantal gebieden waar de waterkwaliteit niet op orde is. Alle agrarische bedrijven in die met nutriënten verontreinigde gebieden moeten volgend jaar al de hoeveelheid stikstof vanuit dierlijke mest en kunstmest met 5 procent verlagen. In 2025 moet dat 20 procent zijn.

De derogatie vervalt in deze gebieden, maar ook als het bedrijf is gevestigd in een straal van 250 meter rond een Natura 2000-gebied. Verreweg de meeste melkveebedrijven bevinden zich nabij zo'n gebied.

De impact van deze maatregelen zijn mogelijk het ingrijpendst. Ze hebben vergaande consequenties voor de mestmarkt, omvang van de veestapel en bedrijfsvoering van veehouders. Precies waar Brussel al jaren op aandringt.

Dit jaar explodeerde de mestmarkt al door een combinatie van een nat voor- en najaar, het wegvallen van gebruiksruimten door de invoering van de bufferstroken, de start van de afbouw van de derogatie en de aanscherping van de gebruiksnormen.

Het resultaat is een mestmarkt die verder verstoord raakt. De ophaaltarieven lopen op naar 30 euro per kuub. Als de mest al werd opgehaald. Menig veehouder moet met volle mestkelders de winter in.

Het mestprobleem dat de sector zelf maar niet opgelost kon krijgen, gaat nu de grootste gamechanger worden. Dus niet stikstof met de bijhorende opkoopregelingen, niet de klimaatverandering, maar de opgave om de waterkwaliteit op orde te krijgen.